---
title: "اتصالات دنده ای"
url: https://tajhiz-sanat.com/%d8%a7%d8%aa%d8%b5%d8%a7%d9%84%d8%a7%d8%aa-%d8%af%d9%86%d8%af%d9%87-%d8%a7%db%8c/
date: 2016-04-22
modified: 2025-10-01
author: "کارشناس فنی تجهیز صنعت"
description: "اتصالات دنده ای چیست؟ اتصالات دنده ای یا رزوه ای (Threaded Fittings) یکی از قدیمی ترین و پرکاربردترین روش های اتصال در سیستم های لوله کشی هستند. این اتصالات با..."
categories:
  - "اتصالات"
  - "تجهیزات پایپینگ"
image: https://tajhiz-sanat.com/wp-content/uploads/2016/04/اتصالات-دنده-ای-2.jpg
word_count: 1551
---

# اتصالات دنده ای

## اتصالات دنده ای چیست؟

اتصالات دنده ای یا رزوه ای (Threaded Fittings) یکی از قدیمی ترین و پرکاربردترین روش های اتصال در سیستم های لوله کشی هستند. این [اتصالات](https://tajhiz-sanat.com/category/%d8%aa%d8%ac%d9%87%db%8c%d8%b2%d8%a7%d8%aa-%d9%be%d8%a7%db%8c%d9%be%db%8c%d9%86%da%af/%d8%a7%d8%aa%d8%b5%d8%a7%d9%84%d8%a7%d8%aa/) با استفاده از رزوه های داخلی و خارجی، لوله ها و تجهیزات را به هم متصل می کنند و یک اتصال محکم و آب بندی شده ایجاد می کنند. این روش به دلیل سادگی و عدم نیاز به تجهیزات پیچیده، در پروژه های مختلف لوله کشی کاربرد دارد. اتصالات دنده ای عمدتاً برای لوله کشی های کوچک و متوسط با فشارهای پایین به کار می روند.

![اتصالات دنده ای و رزوه ای در پایپینگ](https://tajhiz-sanat.com/wp-content/uploads/Threaded-Connections-in-Piping-Threaded-Pipe-Fitti.webp)

### انواع اتصالات دنده ای

اتصالات دنده ای در انواع مختلفی تولید می شوند که هر کدام برای کاربردهای خاصی طراحی شده اند: 

**زانویی (Elbow)  : **برای تغییر جهت جریان لوله ها در زوایای ۹۰ درجه یا ۴۵ درجه استفاده می شود. انواع  زانویی 90درجه (LR) / زانویی 90درجه (SR) / زانویی 45 درجه / زانویی 180 درجه (LR) / زانویی 180 درجه (SR) دارند.

![اتصالات زانویی](https://tajhiz-sanat.com/wp-content/uploads/elbow-1.webp)

**سه راهی (Tee)  : **برای انشعاب گیری از لوله اصلی و ایجاد شاخه های جدید به کار می رود. انواع سه راهی هم اندازه (Equal Tee) / سه راهی کاهنده ( Reducing Tee ) دارند.

![اتصالات 3 راهی](https://tajhiz-sanat.com/wp-content/uploads/tee-1.webp)

**کوپلینگ (Coupling)  : **برای اتصال مستقیم دو لوله استفاده می شود. انواع تبدیل کاهنده هم مرکز(Concentric Reducer) / تبدیل کاهنده غیر هم مرکز (Eccentric Reducer) دارند.

![اتصالات کوپلینگ](https://tajhiz-sanat.com/wp-content/uploads/coupling.webp)

**بوشن (Bushing)  :** برای کاهش اندازه لوله و اتصال دو لوله با قطرهای مختلف به کار می رود. 

![اتصالات بوشن](https://tajhiz-sanat.com/wp-content/uploads/Bushing.webp)

**درپوش (Cap) ** : برای مسدود کردن انتهای لوله ها استفاده می شود. 

![درپوش](https://tajhiz-sanat.com/wp-content/uploads/cap.webp)

 

### دسته بندی دیگری از اتصالات دنده ای

- **اتصالات سیاه دنده ای**: این نوع اتصالات برای انتقال و جابجایی آب، لوله های فاضلاب و پسماندها استفاده می شوند. مثال هایی از این اتصالات شامل تبدیل، سه راهی تبدیل، چهارراهی، مغزی، مهره ماسوره، سه راهی نود درجه و چهل و پنج درجه و انواع بوشن می باشند.
- **اتصالات پلی اتیلن دنده ای**: این اتصالات برای اتصال لوله های فولادی به یکدیگر استفاده می شوند. مزایای این اتصالات شامل وزن سبک، قیمت مناسب، مقاومت و استحکام مناسب و صاف بودن سطح داخلی آنها می باشد.
- **اتصالات گالوانیزه دنده ای**: این اتصالات برای لوله کشی های آب و فاضلاب در ساختمان ها استفاده می شوند. مزایای این اتصالات شامل مقاومت در برابر زنگ زدگی و عدم رسوب زدگی می باشد.

 

![اتصالات دنده ای](https://tajhiz-sanat.com/wp-content/uploads/2016/04/اتصالات-دنده-ای-1.jpg)تامین تجهیزات صنایع نفت ،گاز پتروشیمی خرید،فروش واردات انواع اتصالات دنده ای
  

## اتصالات رزوه ای

اتصالات رزوه ای (Threaded Fittings)  یکی از روش های متداول برای اتصال لوله ها و تجهیزات در صنایع مختلف، به ویژه در صنعت لوله کشی و پایپینگ، هستند. این اتصالات با استفاده از رزوه های (دنده های) داخلی و خارجی، لوله ها و قطعات را به یکدیگر متصل می کنند. در ادامه به بررسی کامل اتصالات رزوه ای می پردازیم:

#### تعریف اتصالات رزوه ای 

اتصالات رزوه ای به قطعاتی گفته می شود که با استفاده از رزوه های (دنده های) پیچ مانند، لوله ها و تجهیزات را به هم متصل می کنند. این رزوه ها ممکن است به صورت مخروطی (Tapered) یا مستقیم (Parallel) باشند و بر اساس استانداردهای مختلفی مانند NPT، BSPT یا BSPP تولید می شوند.

### انواع اتصالات رزوه ای 

اتصالات رزوه ای در انواع مختلفی تولید می شوند که هر کدام برای کاربردهای خاصی طراحی شده اند: 

**رزوه مخروطی (Tapered Thread): **  این نوع رزوه به صورت مخروطی طراحی شده و با چرخش، باعث ایجاد آب بندی می شود. استاندارد NPT (مورد استفاده در آمریکا) و BSPT (مورد استفاده در اروپا و آسیا) از این نوع هستند. 

**رزوه مستقیم (Parallel Thread):**   این نوع رزوه به صورت مستقیم است و برای آب بندی نیاز به واشر یا مواد آب بندی مانند نوار تفلون دارد. استاندارد BSPP از این نوع است. 

### اجزای اصلی اتصالات رزوه ای 

- **رزوه داخلی (Female Thread)**: بخشی از اتصال که رزوه در داخل آن قرار دارد. 
- **رزوه خارجی (Male Thread)**: بخشی از اتصال که رزوه در خارج آن قرار دارد. 
- **مواد آب بندی:** مانند نوار تفلون یا خمیر آب بندی که برای جلوگیری از نشتی استفاده می شود. 

##  مزایای اتصالات دنده ای 

- ** نصب آسان ** : این اتصالات به راحتی و بدون نیاز به جوشکاری یا ابزارهای پیچیده نصب می شوند. 
- ** هزینه کم**  : هزینه نصب و نگهداری این اتصالات نسبت به روش های دیگر مانند جوشکاری کمتر است. 
- **قابلیت تعویض و تعمیر آسان**  : در صورت خرابی، قطعات به راحتی باز و جایگزین می شوند. 
- ** تنوع در مواد و سایزها**  : این اتصالات در مواد مختلفی مانند فولاد، چدن، برنج و پلاستیک و در سایزهای متنوع تولید می شوند. 

## معایب اتصالات دنده ای 

- محدودیت در فشار و دما  : این اتصالات برای سیستم های با فشار و دمای بالا مناسب نیستند و ممکن است در اثر تغییرات دما دچار نشتی شوند. 
- کاهش ضخامت دیواره لوله  : فرآیند رزوه کاری باعث کاهش ضخامت دیواره لوله ها می شود که می تواند نقاط ضعف ساختاری ایجاد کند. 
- حساسیت به ارتعاشات  : در سیستم های دارای ارتعاش، اتصالات ممکن است شل شوند و عملکرد سیستم را مختل کنند. 

##  کاربردهای اتصالات دنده ای 

اتصالات دنده ای در صنایع مختلفی مانند نفت و گاز، آب و فاضلاب، صنایع شیمیایی و سیستم های آبرسانی خانگی و تجاری استفاده می شوند. این اتصالات به ویژه در سیستم های با فشار پایین و متوسط و در محیط هایی که نیاز به نصب و نگهداری آسان دارند، بسیار مفید هستند. 

![انواع اتصالات رزوه ای](https://tajhiz-sanat.com/wp-content/uploads/s-l1600.webp)

### مقایسه اتصالات دنده ای با سایر روش های اتصال 

-   اتصالات جوشی  : اتصالات جوشی برای سیستم های با فشار و دمای بالا مناسب تر هستند، اما نیاز به تخصص و تجهیزات خاصی دارند و تعمیرات در آن ها دشوار است. 

-   اتصالات فلنجی  : این اتصالات برای سیستم های با قطر بالا و فشار زیاد مناسب تر هستند، اما هزینه نصب و نگهداری آن ها بیشتر است. 

-   اتصالات شیاردار (Grooved)  : این اتصالات نصب و نگهداری آسان تری دارند، اما برای سیستم های با فشار و دمای بالا مناسب نیستند. 

## استانداردهای اتصالات رزوه ای 

اتصالات دنده ای بر اساس استانداردهایی مانند NPT (National Pipe Thread) و BSPT (British Standard Pipe Tapered) تولید می شوند.

-  NPT (National Pipe Thread): استاندارد آمریکایی برای رزوه های مخروطی. 
- BSPT (British Standard Pipe Tapered): استاندارد اروپایی برای رزوه های مخروطی. 
- BSPP (British Standard Pipe Parallel): استاندارد اروپایی برای رزوه های مستقیم. 

مواد مورد استفاده در این اتصالات شامل فولاد، چدن، برنج و پلاستیک است که هر کدام برای شرایط عملیاتی خاصی مناسب هستند. 

## اتصالات با توجه به نوع اتصال در سیستم لوله کشی

 به سه نوع اصلی به شرح ذیل تقسیم میشوند:

- **اتصالات لب جوش**** (BW)**که ابعاد و تلرنس آنها با توجه به استاندارد طراحی ساختار مطابق با  ASME B16.9و در برخی موارد با خوردگی کم بر اساس MSS SP43 میباشد.
- **اتصالات سوکت ولد**** (SW)** که در کلاس های 3000-6000-9000 بر اساس استاندارد طراحی ASME B16.11 تولید میگردند.
- ** ****اتصالات رزوه ای**** (THD)** که در کلاس های 2000-3000 و6000  بر اساس استانداردASME B16.11 طراحی و تعریف میشوند.

### مزایای اتصالات لب جوش

یک سیستم لوله کشی صنعتی با اتصالات لب جوش دارای برخی مزایای ذاتی نظیر موارد زیر میباشد:

- جوش دادن اتصالات به خط لوله به معنای جلوگیری همیشگی از نشت است.
- پیوستگی ساختار فلزی بین اتصالات و خط لوله سبب افزایش میزان کشش مقاومتی سیستم لوله کشی میگردد.
- سطح اتصال صاف در داخل خط لوله و اتصالات مربوطه باعث افت فشار کمتر ، کاهش درهم ریختگی [جریان](https://tajhiz-sanat.com/category/%d8%a7%d8%a8%d8%b2%d8%a7%d8%b1-%d8%af%d9%82%db%8c%d9%82/%d8%ac%d8%b1%db%8c%d8%a7%d9%86/) سیال و کاهش خورندگی ناشی از فعالیت خوردگی شیمیایی و همچنین سایشی میشود.
- در حالتی که سیستم لوله کشی به صورت جوشی باشد حداقل فضای مورد نیاز کاربرد دارد.

### پخ زنی اتصالات لب جوش (Beveling)

انتهای اتصالات لب جوش جهت جوشکاری پخ زده میشود، شکل این پخ متناسب با ضخامت متفاوت خواهد بود.

استاندارد B16.2SASME  نحوه آماده سازی و پخ زنی اتصالات لب جوش را فراهم آورده است.

این استاندارد کلیه ملزومات برای شکل دهی خارجی ، داخلی ، ابعاد و تلرانس ابعادی مجاز برای پخ زنی را ارائه میکند.

جوش دادن پخ و نیازهای استانداردی ترکیبی با برخی استانداردهای دیگر نظیر ASME B16.9 برای اتصالات و ASME B16.5 وB16.34 میباشد.

### متریال و عملکرد

رایج ترین و پرکاربردترین متریال های مورد استفاده جهت ساخت اتصالات شامل کربن استیل ، استنلس استیل ، آلومینیوم ، مس ، لاستیک و انواع پلیمرها میباشند.

بعلاوه اتصالات نیز همانند لوله ها ممکن است از داخل یا خارج و یا هر دو سطح با توجه به کاربرد و سرویس عملیاتی مورد نظر پوشش دهی گردند.

متریال اتصالات به طور معمول بر اساس متریال لوله انتخاب میگردد و در بساری موارد معادل و منطبق با متریال لوله میباشد.

 

اتصالات دنده ای و رزوه ای به دلیل سادگی، هزینه کم و قابلیت نصب آسان، گزینه ای محبوب در صنعت لوله کشی هستند. با این حال، محدودیت هایی مانند مقاومت کم در برابر فشار و دمای بالا و حساسیت به ارتعاشات، استفاده از آن ها را به سیستم های با فشار و دمای پایین محدود می کند. انتخاب نوع مناسب اتصال بستگی به نیازهای سیستم و شرایط کاری دارد. 

 

## قیمت اتصالات دنده ای

تجهیز صنعت نمایندگی فروش اتصالات دنده ای ایرانی و خارجی از جنس استنلس استیل و کربن استیل در سایز و رده های مختلف انواع  زانو ، سه راه ، تبدیل، گپ، بوشن، نیپل، تردولت، ولدولت، ساکولت و .... در مدل های دنده ای، ساکت، لب جوش و ... در کلاس های مختلف  از برند های اروپای غربی و شرقی, ژاپنی, آمریکایی, چینی, روسی, برزیلی و ایرانی ... .

جهت مشاوره خرید و استعلام قیمت با کارشناسان تجهیزصنعت تماس حاصل فرمائید.

 

**لینک های مفید:**

**[اتصالات آلیاژی](http://tajhiz-sanat.com/%D8%A7%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%A2%D9%84%DB%8C%D8%A7%DA%98%DB%8C/) / ****[اتصالات استیل](http://tajhiz-sanat.com/%D8%A7%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%84/) / ****[اتصالات جوشی](http://tajhiz-sanat.com/%D8%A7%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%AC%D9%88%D8%B4%DB%8C/) ****/ ****[اتصالات فشار قوی](http://tajhiz-sanat.com/%D8%A7%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D9%81%D8%B4%D8%A7%D8%B1-%D9%82%D9%88%DB%8C/)**