---
title: "بازیافت کندانس بخار، روش اجرا و محاسبه صرفه جویی"
url: https://tajhiz-sanat.com/%d8%a8%d8%a7%d8%b2%db%8c%d8%a7%d9%81%d8%aa-%da%a9%d9%86%d8%af%d8%a7%d9%86%d8%b3-%d8%a8%d8%ae%d8%a7%d8%b1/
date: 2026-10-18
modified: 2026-10-18
lang: fa
author: "علیرضا گلی پور"
description: "آیا می‌دانید کندانس داغی که به فاضلاب تخلیه می‌شود، سالانه میلیون‌ها تومان انرژی و آب را هدر می‌دهد؟ کافی است سیستم کندانس شما بدون قابلیت بازیافت کار کند تا هر..."
categories:
  - "آموزش"
  - "مقالات"
image: https://tajhiz-sanat.com/wp-content/uploads/145.webp
word_count: 3287
---

# بازیافت کندانس بخار، روش اجرا و محاسبه صرفه جویی

آیا می‌دانید کندانس داغی که به فاضلاب تخلیه می‌شود، سالانه میلیون‌ها تومان انرژی و آب را هدر می‌دهد؟ کافی است سیستم کندانس شما بدون قابلیت بازیافت کار کند تا هر کیلوگرم کندانس داغ، حاوی ۲۵ درصد انرژی بخار اولیه به سادگی از دست برود. اما با نصب یک سیستم بازیافت کندانس بخار می‌توان از چنین هدر رفتی جلوگیری کرد.

بازیافت کندانس بخار به معنای جمع‌آوری و بازگرداندن کندانس داغ به دیگ بخار است. کندانس، آب تقطیر شده‌ای است که پس از تبادل حرارتی از بخار باقی می‌ماند و تقریباً دارای ۲۵ درصد از انرژی حرارتی اولیه بخار است. بازگشت کندانس هزینه‌های آب جبرانی، مواد شیمیایی و انرژی را کاهش می‌دهد و حتی راندمان کلی سیستم بخار را بهبود می‌بخشد. در این مقاله محاسبه صرفه‌جویی کندانس و انتخاب تجهیزات مناسب را بررسی می‌کنیم.

![بازیافت کندانس بخار](https://tajhiz-sanat.com/wp-content/uploads/images-12.jpg)

## مزایای بازیافت کندانس

کندانس داغی که از تجهیزات فرایندی خارج می‌شود، فقط آب نیست. این کندانس حاوی انرژی، مواد شیمیایی و آب تصفیه شده‌ای است. برای تولید این کندانس هزینه و انرژی قابل توجه صرف شده است. بازگرداندن این کندانس به دیگ بخار، تصمیم استراتژی است که بر کاهش هزینه‌های عملیاتی و افزایش راندمان سیستم تاثیر می‌گذارد. نصب سیستم بازیافت کندانس بخار مزایای قابل توجهی دارد:

### کاهش هزینه آب جبرانی

بازگشت کندانس به دیگ، نیاز به آب تازه را کاهش می‌دهد. اگر بازیافت کندانس بخار انجام نشود، آب جبرانی زیادی نیاز است که باید تصفیه شود و هزینه این تصفیه قابل توجه است. کاهش آب جبرانی باعث کاهش هزینه‌های پمپاژ و تصفیه می‌شود.

### کاهش هزینه مواد شیمیایی

آب جبرانی کمتر، به مواد شیمیایی کمتری برای تصفیه نیاز دارد. این مواد شیمیایی شامل اکسیژن گیر، رسوب گیر و تنظیم کننده PH هستند. اما کندانس از قبل تقطیر شده و TDS کمتری دارد. کاهش مواد شیمیایی هزینه‌های عملیاتی فرایند را کمتر می‌کند.

### کاهش هزینه انرژی

کندانس داغ دارای حدود ۲۵ درصد از انرژی حرارتی اولیه بخار است. اما بازگشت کندانس، انرژی کمتری برای تبدیل شدن به بخار نیاز دارد. هر ۶ درجه سانتیگراد افزایش دمای آب تغذیه، حدود یک درصد در مصرف سوخت صرفه‌جویی می‌کند.

### کاهش Blow Down

Blow Down فرایندی است که در آن بخشی از آب داخل دیگ بخار به صورت کنترل شده تخلیه می‌شود. این کار غلظت مواد جامد و ناخالصی‌ها در آب دیگ (TDS) را کم می‌کند. اما کندانس TDS بسیار کمی دارد. وقتی کندانس به دیگ باز می‌گردد، آب دیگ را رقیق می‌کند و غلظت TDS را کاهش می‌دهد. در نتیجه سیستم به Blow Down کمتری نیاز دارد و انرژی بیشتری ذخیره می‌شود.

## روش‌های بازیافت کندانس

هدف از بازیافت کندانس بخار بازگرداندن انرژی به دیگ است. این کار به دو روش انجام می‌شود که هر کدام شرایط، تجهیزات و محدودیت‌های خاص خود را دارند. انواع روش‌های بازیافت کندانس به قرار زیر هستند:

- سیستم بازیافت باز (Open System)
- سیستم بازیافت بسته (Closed System)

## سیستم بازیافت باز (Open System)

![سیستم بازیافت کندانس باز ](https://tajhiz-sanat.com/wp-content/uploads/Untitled-9.jpg)

سیستم بازیافت باز ساده‌ترین روش جمع‌آوری کندانس است. در این سیستم، کندانس از چندین تراپ بخار جمع‌آوری شده و به یک مخزن تخلیه اتمسفری هدایت می‌شود. سپس از مخزن تخلیه به مخزن آب تغذیه دیگ پمپ ارسال خواهد شد. این سیستم برای پروژه‌هایی مناسب است که چندین منبع کندانس وجود دارد و فضای کافی برای نصب مخزن و لوله‌کشی باز را در اختیار دارید.

تراپ‌های بخار برای تخلیه کردن کندانس به همراه لوله کشی، مخزن جمع‌آوری، پمپ سیال مکانیکی (MFP) و مخزن آب تغذیه دیگ از اجزای اصلی این سیستم هستند. سیستم باز طراحی ساده، نگهداری آسان و هزینه اولیه پایینی دارد. همچنین کاملاً مناسب جمع‌آوری کندانس از چندین منبع است. اما کندانس در این سیستم با هوا تماس پیدا کرده و اکسیژن جذب می‌کند. در نتیجه احتمال خوردگی و اتلاف حرارت در سیستم‌های باز زیاد است.

 

### در چه شرایطی سیستم باز نصب می‌شود؟

پیش از انتخاب سیستم باز، باید شرایط فرایند را بررسی کنید. اگر چندین منبع کندانس دارید و فضای کافی وجود دارد، نصب سیستم بازیافت کندانس بخار باز کافی است. در کل مخزن جمع‌آوری این سیستم باید در ارتفاع مناسبی نصب شود تا پمپ MFP به راحتی کندانس را پمپاژ کند. در شرایط عمومی صنایع مختلف نصب سیستم بازیافت کندانس بخار باز توصیه می‌شود، مانند:

- اگر کندانس از چندین تراپ جمع‌آوری می‌شود.
- زمانیکه فضای کافی برای نصب مخزن و لوله‌کشی وجود دارد.
- وقتی کیفیت کندانس در شرایط بحرانی نیست.
- اگر فشار کندانس پایین است و از نظر عملیاتی نیاز به یک سیستم بسته ندارید.

### پمپ کندانس مناسب سیستم بازیافت باز

هرگز نباید پمپ بازیافت کندانس بخار در سیستم باز را صرفا براساس قیمت انتخاب کنید. زیرا اگر پمپ کوچکتر از نیاز باشد، در ساعات اوج تولید، کندانس در مخزن جمع‌آوری بالا می‌آید و به سمت تجهیزات فرایندی پس می‌زند. من چنین اشتباهی را در پروژه تامین تجهیزات یک واحد نساجی تجربه کرده‌ام.

در آن پروژه خط تولید دارای هفت تراپ بخار بود که کندانس را به یک مخزن مشترک تخلیه می‌کردند. پمپ کندانس MFP14 اسپیراکس سارکو را براساس دبی متوسط روزانه حدود ۲۰۰۰ کیلوگرم بر ساعت انتخاب کردیم. اما در لحظه‌ای که همه تراپ‌ها همزمان فعال بودند، دبی کندانس به بیش از ۵۰۰۰ کیلوگرم بر ساعت می‌رسید. برای آن پروژه یک پمپ MFP14 اسپیراکس موازی اجرا شد تا این مشکل به کلی برطرف شود. برای همین است که انتخاب پمپ مناسب برای سیستم باز اهمیت استراتژیک دارد. در جدول زیر پمپ‌های کندانس [اسپیراکس سارکو](https://tajhiz-sanat.com/برند/spirax-sarco/) مناسب سیستم‌های باز را بررسی کرده‌ایم:

| **مدل** | **جنس بدنه** | **حداکثر فشار عملیاتی** | **حداکثر ظرفیت (****Kg/h****)** |
| ---------- | ------------------- | ---------------------------------------- | ------------------------------------------ |
| MFP14 | چدن SG | 13.8 بار | ۵۵۰۰ |
| MFP14SS | استیل | 10.9 بار | ۳۳۰۰ |
| MFP14S | استیل | 13.8 بار | ۳۳۰۰ |
| PTF4 | فولاد | 13.8 بار | ۲۱۰۰ |

 

## سیستم بازیافت بسته (Closed System)

سیستم بازیافت بسته برای تخلیه کندانس از مبدل‌های حرارتی، مخازن فرایندی و تجهیزات خلا و در کل سیستم‌های بسته تحت فشار کارایی دارد. در این سیستم، کندانس با هوا تماس پیدا نمی‌کند و کیفیت آن حفظ می‌شود. برای همین در این روش از خوردگی اکسیژن، چکش آبی و یخ زدگی جلوگیری می‌شود.

برای اجرای سیستم‌های بازیافت اتوماتیک از تراپ پمپ‌های اتوماتیک (APT) استفاده می‌کنند. این سیستم مخزن جمع‌آوری کوچک و یک ساختار لوله‌کشی بسته دارد. عدم تماس با هوا، جذب اکسیژن را حذف کرده و کندانس کیفیت بالایی دارد. از طرفی قابلیت تخلیه مداوم کندانس از چکش آبی جلوگیری می‌کند. همین ویژگی باعث می‌شود تا دمای سیستم‌های بسته مانند مبدل‌ها در شرایط کاملاً پایدار باقی بماند.

![سیستم کندانس بسته](https://tajhiz-sanat.com/wp-content/uploads/images-1-7.jpg)

### در چه شرایطی سیستم بسته نصب می‌شود؟

انتخاب سیستم بازیافت بسته برای فرایندهای پیشرفته است. اگر مبدل حرارتی، مخزن فرایندی یا تجهیزاتی در خلا داشته باشید، نصب سیستم بسته انتخاب هوشمندانه‌ای است. در عین حال اگر فضای محدودی در اختیار دارید یا کیفیت کندانس در شرایط بحرانی است، اجرای این سیستم بهتر است. سیستم بازیافت بسته را در شرایط زیر اجرا می‌کنند:

- برای طراحی مبدل‌های حرارتی با قابلیت تخلیه کندانس پیوسته
- طراحی مخازن فرایندی برای جلوگیری از Stall
- تجهیزات خلا و تخلیه کندانس بدون نیاز به پمپ برق
- حساسیت‌های پروژه برای حفظ کیفیت کندانس در شرایط بحرانی
- در سیستم‌های سرد برای جلوگیری از یخ زدگی کندانس

### پمپ کندانس مناسب سیستم‌های بسته

برای طراحی یک سیستم بازیافت کندانس بخار بسته باید از تراپ‌ پمپ‌های اتوماتیک (APT) و یا واحدهای بسته‌بندی شده (PPU) استفاده کنید. اما پیش از انتخاب APT فقط به دبی کندانس نگاه نکنید. زیرا اگر فقط دبی را در نظر بگیرید و فشار عملیاتی یا فضای نصب را نادیده بگیرید، ممکن است پمپ اتوماتیک در ساعات اوج بار از کار بیافتد.

از جمع محصولات برند Spirax Sarco، نصب پمپ کندانس اتوماتیک APT10 برای خطوط کوچک با دبی زیر 1000 کیلوگرم بر ساعت کافی است. اما اگر دبی تا فراتر از ۳۰۰۰ کیلوگرم بر ساعت تجاوز می‌کند، مدل اتوماتیک APT14 را پیشنهاد می‌کنیم. همچنین در دبی‌های بسیار بالاتر تا ۷۰۰۰ کیلوگرم بر ساعت مدل‌های APT14HC و APT14SHC مناسب هستند. جدول زیر پمپ‌های اتوماتیک مناسب برای اجرای سیستم‌های بازیافت کندانس بخار بسته هستند:

| **مدل** | **جنس بدنه** | **حداکثر فشار عملیاتی** | **ظرفیت تخلیه کندانس (****Kg/h****)** |
| ---------- | ------------------- | ---------------------------------------- | ----------------------------------------------------- |
| APT10 | چدن SG | 4.5 بار | ۱۰۰۰ |
| APT14 | چدن SG | 13.8 بار | ۳۰۰۰ |
| APT14HC | چدن SG | 13.8 بار | ۷۰۰۰ |
| APT14SHC | فولاد | 13.8 بار | ۷۰۰۰ |

 

## پارامترهای تاثیرگذار طراحی بازیافت کندانس بخار

سیستم‌های بازیافت کندانس بخار تحت تاثیر شرایط فرایند مانند دمای کاری، فشار خط بخار، دبی کندانس و فضای نصب قرار دارند. نکته کلیدی انتخاب پمپ بازیافت کندانس است که تمام این شرایط را در یک فرایند صنعتی تحمل کرده و بدون مشکل کار کند. در واقع با یک پروسه بررسی فنی روبرو هستید که در آنجا باید همزمان چندین پارامتر را تحلیل کنید.

### دمای کندانس در طراحی سیستم بازیافت

دمای کندانس مهمترین پارامتر طراحی سیستم بازیافت کندانس بخار است. این پارامتر تعیین می‌کند که چه تجهیزاتی برای پمپاژ کندانس مناسب هستند و چه اقداماتی برای جلوگیری از کاویتاسیون و اتلاف حرارت لازم است. دمای کندانس بسته به مقدار فشار خط بخار و نوع فرایند از حدود ۱۰۰ الی ۳۴۰ درجه سانتیگراد متغیر است.

![دمای کندانس در طراحی سیستم بازیافت](https://tajhiz-sanat.com/wp-content/uploads/Untitled2-8.jpg)

در دماهای بالا، فشار بخار اشباع افزایش پیدا می‌کند و احتمال شکل‌گیری کاویتاسیون در پمپ‌های کندانس معمولی زیاد است. یک پمپ معمولی در دمای بالای ۲۰۰ درجه سانتیگراد قطعاً دچار کاویتاسیون می‌شود. از طرفی کندانس داغ دارای انرژی حرارتی زیادی است. هرچه دمای کندانس بالاتر باشد، انرژی بیشتری نیز بازیافت می‌شود. اگر بخواهید از محصولات اسپیراکس سارکو استفاده کنید، انتخاب پمپ‌های این برند براساس دمای کندانس به قرار زیر است:

- برای دماهای پایین تا حداکثر ۱۵۵ درجه پمپ کندانس مدل APT10 کافی است.
- برای دماهای متوسط تا مرز ۲۰۰ درجه می‌توانید از پمپ‌های خانواده MFP14 یا APT14، بسته به شرایط فرایند استفاده کنید.
- در دماهای خیلی بالا فراتر از ۳۰۰ درجه پمپ‌های معمولی پاسخگو نیستند. اسپیراکس سارکو سری PTF-HP را برای چنین شرایطی طراحی کرده است.

### فشار کندانس در طراحی سیستم بازیافت

فشار کندانس یکی دیگر از پارامترهای کلیدی طراحی سیستم بازیافت کندانس بخار است. این پارامتر تعیین می‌کند که کندانس تحت چه فشاری تخلیه می‌شود و چه تجهیزاتی برای پمپاژ آن مناسب هستند. فشار کندانس بسته به مقدار فشار بخار و نوع فرایند از فشار اتمسفر تا بیش از ۲۰ بار متغیر است.

در سیستم‌های باز کندانس تحت فشار اتمسفر تخلیه می‌شود. اما در سیستم‌های بسته تحت فشار فرایند تخلیه می‌شود. لذا در کل فشار کندانس در سیستم‌های بسته بالاتر است، اما در سیستم‌های باز فشار برگشتی ممکن است باعث اختلال در تخلیه شود. پمپ‌های کندانس اسپیراکس سارکو مناسب فشارهای مختلف عرضه شده‌اند:

- در سیستم‌های فشار پایین زیر 4.5 بار، خصوصاً سیستم بازیافت کندانس بخار باز نصب پمپ APT10 کافی است.
- در سیستم‌های فشار متوسط تا حداکثر 13.8 بار می‌توانید از سری APT14، MFP14 و یا PTF4 استفاده کنید.
- اسپیراکس سارکو سری PTF-HP را مخصوص سیستم‌های کندانس با فشار بالای ۲۰ بار طراحی کرده است.

### دبی کندانس در طراحی سیستم بازیافت

دبی کندانس مهمترین پارامتر فنی برای طراحی سیستم بازیافت کندانس بخار است. این پارامتر تعیین می‌کند که چه تجهیزاتی با چه ظرفیتی برای پمپاژ کندانس خطوط شما مناسب هستند. دبی کندانس بسته به نوع فرایند، تعداد تراپ‌ها و ساعات اوج تولید می‌تواند متفاوت باشد.

به عنوان مثال اسپیراکس سارکو پمپ اتوماتیک کندانس مدل APT10 را برای دبی کم تا حداکثر ۱۰۰۰ کیلوگرم بر ساعت طراحی کرده است. اما سری‌های APT14 و یا MFP14S دبی تا سقف ۳۳۰۰ کیلوگرم بر ساعت را پشتیبانی می‌کنند. ولی در خطوطی بزرگ که دبی کندانس قابل توجه است، باید از مدل‌های PTF این برند تهیه کنید. در کل هنگام بررسی دبی کندانس باید موارد زیر را در نظر داشته باشید:

- دبی کندانس را براساس حداکثر دبی لحظه‌ای خط طراحی کنید، نه براساس میانگین.
- اگر چندین تراپ همزمان تخلیه می‌کنند، دبی لحظه‌ای می‌تواند چند برابر میانگین باشد.
- دبی کندانس را در ساعات اوج تولید و شرایط حداقل بار بررسی کنید.
- اگر دبی نوسان دارد، از مخزن جمع‌آوری بزرگتر یا چند پمپ موازی استفاده کنید.

![اجرای بازیافت کندانس بخار](https://tajhiz-sanat.com/wp-content/uploads/دیگ-بخار.jpg)

## روش اجرای بازیافت کندانس

انتخاب تجهیزات مانند پمپ بازیافت کندانس بخار و طراحی سیستم فقط نیمی از کار است. در نیمه دیگر پروژه باید اجرای درست سیستم در محل نصب را سپری کنید. روش اجرای سیستم بازیافت کندانس شامل مراحل بررسی، نصب، راه‌اندازی و در نهایت پایش می‌شود.

### بررسی سیستم بخار

بررسی سیستم بخار اولین مرحله در اجرای بازیافت کندانس است. در این مرحله پارامترهایی از قبیل منابع کندانس، دبی، دما، فشار و کیفیت آن بررسی می‌شوند. نکته‌هایی مانند:

- ابتدا باید منابع کندانس در فرایند را شناسایی کنید. هر منبع شامل یک یا چند تراپ بخار است. مبدل‌های حرارتی، کویل‌های هواساز، مخزن‌های فرایندی هر کدام می‌توانند منبع کندانس باشند.
- در گام بعدی باید دبی کندانس در هر منبع را اندازه‌گیری کنید. این دبی را باید در شرایط حداقل و حداکثر بار بررسی کرده و همچنین اطلاعات دقیق از دبی لحظه‌ای در ساعات اوج تولید داشته باشید.
- در ادامه لازم است که اطلاعات تکمیلی اما بسیار مهم از قبیل دمای کندانس در هر منبع، فشار کندانس در هر منبع، فشار برگشتی در خطوط کندانس و شرایط حداقلی و حداکثری دما و فشار را جمع‌آوری کنید.
- بررسی کیفیت کندانس نیز اهمیت بالایی دارد. لذا در این مرحله باید وجود روغن یا ناخالصی در کندانس بررسی شود. به نکته‌هایی مانند PH و TDS نیز توجه کنید.

### انتخاب تجهیزات

انتخاب تجهیزات، دومین مرحله در اجرای سیستم بازیافت کندانس بخار است. یک سیستم بازیافت از تجهیزات مانند پمپ یا تراپ پمپ، مخزن جمع‌آوری، لوله‌کشی، اتصالات و عایق‌کاری تشکیل شده است. هر کدام از این بخش‌ها را باید کاملاً مطابق با شرایط فرایند که در بخش قبل بررسی کرده‌ایم، انتخاب کنید.

حجم مخزن سیستم بازیافت باید حداقل دو برابر دبی لحظه‌ای کندانس خط باشد و این مخزن در پایین‌ترین نقطه سیستم نصب شود. قطر لوله‌کشی سیستم بازیافت را براساس دبی و سرعت مجاز کندانس طراحی کنید. لوله‌ها باید در برابر دما و فشار کندانس مقاومت کنند. از طرفی شیب لوله کشی برای جریان پیدا کردن کندانس ضروری است. جدول زیر پمپ پیشنهادی Spirax Sarco براساس شرایط مختلف فرایندی است:

| **شرایط فرایند بخار** | **پمپ کندانس مناسب (****Spirax Sarco****)** |
| ------------------------------------ | --------------------------------------------------------- |
| دبی کم و فشار پایین (زیر ۱۰۰۰ کیلوگرم ساعت) | APT10 |
| دبی متوسط (۱۰۰۰ الی ۳۳۰۰ کیلوگرم ساعت) | MFP14 , APT14 |
| دبی بالا (۳۳۰۰ الی ۵۵۰۰ کیلوگرم ساعت) | MFP14 |
| دبی خیلی بالا (۵۵۰۰ الی ۷۰۰۰ کیلوگرم ساعت) | APT14HC , APT14SHC |
| سیستم‌های بسیار بزرگ (بالای ۷۰۰۰ کیلوگرم ساعت) | PTF4 |
| فشار و دمای بالا | PTF-HP |
| فضای محدود | APT10 |

 

## نکته‌های میدانی اجرای سیستم بازیافت کندانس بخار

![انواع سیستم کندانس بخار](https://tajhiz-sanat.com/wp-content/uploads/images-3-3.jpg)

اجرا و نصب سیستم بازیافت کندانس بخار در فرایندهای صنعتی از جمله تصمیم‌های مهندسی شده است. یک بار مهندسی برای من تعریف می‌کرد که در یک پروژه نیروگاهی، به دلیل کمبود فضا مخزن جمع‌آوری کندانس را در طبقه دوم از کف زمین نصب کرده بودند. در نتیجه کندانس در خطوط تخلیه جمع می‌شد و پدیده چکش آبی (Water Hammer) شکل می‌گرفت. صدای ناشی از این پدیده آنقدر زیاد بود که اپراتورها از ترس ترکیدگی لوله، خط را متوقف می‌کردند! چنین اشتباهاتی واقعا حادثه آفرین هستند. به هر حال در طراحی و اجرای سیستم بازیافت کندانس بخار رعایت برخی نکات الزامی است:

- لوله‌کشی باید شیب مناسبی داشته باشد تا کندانس به راحتی جریان پیدا کند.
- عایق‌کاری لوله‌ها و مخزن برای کاهش اتلاف حرارت ضروری است.
- در سیستم‌های بسته باید از ورود هوا جلوگیری شود.
- در سیستم‌های باز باید با نصب شیر یکطرفه از فشار برگشتی بیش از حد جلوگیری شود.
- در صورتیکه دبی خط نوسان می‌کند باید از مخزن بافر استفاده کنید.

 

## محاسبه صرفه ‌جویی کندانس

طراحی بازیافت کندانس بدون محاسبه صرفه‌جویی در نهایت یک عملیات مهندسی ناقص است. هدف از طراحی این سیستم در نهایت صرفه‌جویی در مصرف آب و انرژی است. باید از قبل محاسبات لازم را انجام داده باشید و بدانید که دقیقاً قرار است سیستم چه مقدار انرژی و یا آب را صرفه‌جویی کند.

### محاسبه صرفه‌جویی انرژی در بازیافت کندانس

کندانس داغ دارای حدود ۲۵ درصد از انرژی حرارتی اولیه بخار است. بازگشت این کندانس به دیگ، نیاز انرژی برای تبدیل مجدد به بخار را کاهش می‌دهد. فرمول محاسبه صرفه‌ جویی کندانس برای انرژی به قرار زیر است:

قیمت انرژی ´ ساعت کارکرد سالانه ´ آنتالپی کندانس (KJ/Kg) ´ دبی کندانس (Kg/h) = صرفه‌جویی سالانه انرژی

در این فرمول دبی کندانس همان مقدار کندانس بازگشتی به دیگ است. آنتالپی کندانس نیز انرژی حرارتی موجود در کندانس است و مقدار آن را بسته به شرایط دما و فشار تعیین می‌کنند.

- هرچه دمای کندانس بالاتر باشد، مقدار آنتالپی بیشتر است و صرفه‌جویی انرژی افزایش پیدا می‌کند.
- به ‌طور تقریبی هر ۶ درجه سانتیگراد افزایش دمای آب تغذیه در حدود یک درصد صرفه‌جویی در مصرف سوخت به همراه دارد.
- در سیستم‌های بسته که دمای کندانس حفظ می‌شود، مقدار صرفه‌جویی بیشتر است.

### صرفه‌جویی آب در بازیافت کندانس

بازگشت کندانس به دیگ، نیاز به آب جبرانی (Make-up Water) را کاهش می‌دهد. آب جبرانی باید تصفیه شود و هزینه آن به همراه پمپاژ و مواد شیمیایی قابل توجه است. اما هر کیلوگرم کندانس بازگشتی، به مقدار یک کیلوگرم از آب جبرانی می‌کاهد و هزینه‌های پمپاژ و تصفیه با مواد شیمیایی را کاهش می‌دهد. فرمول محاسبه صرفه‌ جویی کندانس آب به قرار زیر است:

قیمت آب ´ ساعت کارکرد سالانه ´ دبی کندانس (Kg/h) = صرفه‌جویی سالانه آب

### صرفه‌جویی مواد شیمیایی

کم شدن نیاز به مصرف مواد شیمیایی، سومین بخش از محاسبه صرفه‌ جویی کندانس است. آب جبرانی کمتر به مواد شیمیایی کمتری برای تصفیه نیاز دارد. این مواد شیمیایی شامل ترکیبات مختلف مانند اکسیژن گیر، رسوب‌گیر و تنظیم کننده PH آب می‌شود. اما با کاهش مصرف مواد شیمیایی، صرفه‌جویی قابل توجه در سیستم بخار شکل می‌گیرد.

![محاسبه صرفه ‌جویی کندانس](https://tajhiz-sanat.com/wp-content/uploads/Untitled3-1.jpg)

## اشتباهات رایج در بازیافت کندانس

بازیافت کندانس بخار اگر درست طراحی و اجرا نشود، نه تنها باعث صرفه‌جویی نخواهد شد، بلکه می‌تواند منجر به خرابی تجهیزات و توقف خط تولید شود. بسیاری از این اشتباهات ریشه در نادیده گرفتن شرایط واقعی سیستم دارند. ممکن است در انتخاب تجهیزات خصوصاً پمپ بازیافت کندانس اشتباه شود. در ادامه برخی از رایج‌ترین این اشتباهات در طراحی سیستم بازیافت کندانس بخار را بررسی می‌کنیم:

- انتخاب پمپ براساس دبی متوسط که باعث اختلال تخلیه کندانس در ساعات اوج بار بخار می‌شود.
- نادیده گرفتن فشار برگشتی در طراحی سیستم‌های بازیافت باز
- عدم عایق کاری لوله‌ها که زمینه‌ساز اتلاف حرارتی قابل توجه است.
- انتخاب مخزن جمع‌آوری کوچک برای جبران نوسانات دبی
- انتخاب پمپ کندانس با ظرفیت نامناسب خیلی بزرگ یا خیلی کوچکتر از نیاز سیستم
- نصب مخزن در ارتفاع نامناسب که مانع از جریان یافتن طبیعی کندانس می‌شود.
- عدم رعایت شیب مناسب سیستم لوله‌کشی کندانس
- عدم نصب شیر یکطرفه برای جلوگیری از جریان برگشتی

![نصب سیستم بازیافت کندانس بخار](https://tajhiz-sanat.com/wp-content/uploads/images-2-5.jpg)

## جمع‌بندی: آیا تمام مراحل را سپری کرده‌اید

طراحی و اجرای بازیافت کندانس بخار، اقدام مهندسی است که تا سال‌ها بر هزینه‌های عملیاتی و راندمان سیستم بخار شما اثر می‌گذارد. این سیستم اگر درست طراحی شود، قطعاً برای کاهش هزینه‌های آب، مواد شیمیایی و انرژی تاثیرگذار است. اما یک سیستم نادرست، نه تنها صرفه‌جویی نمی‌کند، بلکه به خرابی تجهیزات و توقف خط تولید منجر خواهد شد. برای اینکه مطمئن شوید سیستم بازیافت کندانس بخار را در شرایط ایده‌آل بهره‌برداری می‌کنید، قبل از نهایی کردن طرح این چک لیست را مرور کنید:

- آیا دبی کندانس را در شرایط حداقل و حداکثر اندازه‌گیری کرده‌اید یا فقط براساس میانگین تخمین می‌زنید؟
- آیا از مقدار دقیق دمای کندانس مطلع هستید و تجهیزات خودتان را براساس آنها انتخاب می‌کنید؟
- آیا فشار کندانس و فشار برگشتی را در طراحی لحاظ کرده‌اید؟
- سیستم از نوع باز یا بسته را به درستی با توجه به شرایط فرایند انتخاب می‌کنید؟
- در انتخاب پمپ یا تراپ پمپ چقدر حساسیت به خرج داده‌اید؟ آیا مطمئن هستید که براساس دبی، دما، فشار و فضای نصب انتخاب شده‌اند؟
- مخزن را با حجم مناسب حداقل دو برابر دبی لحظه‌ای کندانس انتخاب کرده‌اید؟
- آیا لوله‌ها و مخزن، عایق‌کاری هستند؟

اگر پاسخ شما به تمامی این سوالات شفاف و قطعی است، قاعدتاً توانسته‌اید که سیستم بازیافت کندانس بخار را در شرایطی بهینه طراحی کنید. در غیر این صورت لازم است که در طراحی تجدید نظر کرده و تمامی نکات فنی را رعایت کنید. جهت مشاوره فنی و خرید پمپ اتوماتیک کندانس بخار نیز می‌توانید از مشاوره فنی با تیم کارشناسی در تجهیز صنعت استفاده کنید.

## سوالات متداول

چگونه می‌توان دبی کندانس را بدون فلومتر اندازه‌گیری کرد؟

این کار را می‌توان از روی بار حرارتی تجهیزات محاسبه نمود. با حاصلضرب بار حرارتی در آنتالپی تبخیر و سپس تقسیم بر عدد ۳۶۰۰ مقدار دبی کندانس خط محاسبه می‌شود.

آیا می‌توان از یک سیستم بازیافت کندانس بخار برای چندین دیگ بخار مستقل استفاده کرد؟

بله، اگر دیگ‌ها به یک مخزن آب تغذیه مشترک متصل باشند و در فشار یکسان کار کنند، این قابلیت امکان‌پذیر است.

 

https://tajhiz-sanat.com/%d8%b1%d8%a7%d9%87%d9%86%d9%85%d8%a7%db%8c-%d8%a7%d9%86%d8%aa%d8%ae%d8%a7%d8%a8-%d8%b4%db%8c%d8%b1-%d9%81%d8%b4%d8%a7%d8%b1-%d8%b4%da%a9%d9%86-%d8%a8%d8%ae%d8%a7%d8%b1/

https://tajhiz-sanat.com/booster-valve-for-control-valve/