---
title: "ترموول"
url: https://tajhiz-sanat.com/%d8%aa%d8%b1%d9%85%d9%88%d9%88%d9%84/
date: 2016-01-07
modified: 2026-10-17
lang: fa
author: "کارشناس فنی تجهیز صنعت"
description: "ترموول (Thermowell) یک غلاف بسته و مقاوم است که در خط لوله، مخزن یا تجهیز فرایندی نصب می شود و سنسور دما داخل آن قرار می گیرد. ترموول میان سیال..."
categories:
  - "تجهیزات اندازه گیری دما"
  - "مقالات ابزار دقیق"
image: https://tajhiz-sanat.com/wp-content/uploads/2016/01/ترموول-1.jpg
word_count: 3581
---

# ترموول

ترموول (Thermowell) یک غلاف بسته و مقاوم است که در خط لوله، مخزن یا تجهیز فرایندی نصب می شود و سنسور دما داخل آن قرار می گیرد. ترموول میان سیال فرایندی و حسگر دما یک مرز محافظ ایجاد می کند و از RTD، ترموکوپل، دماسنج بی متال یا سایر المان های اندازه گیری در برابر فشار، سرعت جریان، خوردگی، سایش و نیروهای مکانیکی محافظت می کند.

ترموول خود سنسور دما نیست و دما را اندازه گیری نمی کند. وظیفه آن محافظت از سنسور و فراهم کردن امکان نصب یا تعویض حسگر بدون بازکردن مستقیم مرز فرایندی است.

برای خرید ترموول، صرفاً تعیین طول و نوع اتصال کافی نیست. فشار، دما، سرعت و چگالی سیال، جنس بدنه، خوردگی، هندسه ساقه، طول غوطه وری و رفتار ارتعاشی مجموعه نیز باید بررسی شوند.

![ترموول](https://tajhiz-sanat.com/wp-content/uploads/2016/01/ترموول-بنر.jpg)

## تفاوت ترموول، سنسور دما و ترانسمیتر دما

این سه جزء وظایف متفاوتی دارند:

- **[سنسور دما:](https://tajhiz-sanat.com/%d8%b3%d9%86%d8%b3%d9%88%d8%b1-%d8%af%d9%85%d8%a7/)** دما را به یک سیگنال اولیه مانند مقاومت یا ولتاژ ترموالکتریکی تبدیل می کند؛ مانند PT100 یا ترموکوپل.
- **ترموول****:** غلاف محافظی است که سنسور درون آن قرار می گیرد.
- [**ترانسمیتر دما**](https://tajhiz-sanat.com/ترانسمیتر-دما/)**:** سیگنال سنسور را دریافت و به خروجی مناسب سیستم کنترل، مانند 4–20 میلی آمپر، تبدیل می کند.

ساختار یک حلقه اندازه گیری می تواند به صورت زیر باشد:
**فرایند ****←** **ترموول** **←** **سنسور** **دما** **←** **ترانسمیتر**** ← PLC ****یا**** DCS**

وجود ترموول باعث می شود سنسور تماس مستقیم با سیال نداشته باشد؛ اما جرم و ضخامت ترموول معمولاً زمان پاسخ مجموعه را افزایش می دهد.

 

## کاربرد ترموول

ترموول با طراحی مناسب می تواند برای تجهیزات زیر استفاده شود:

- ترموکوپل
- [RTD](https://tajhiz-sanat.com/product-category/تجهیزات-برق-و-ابزار-دقیق/اندازه-گیری-دما/rtd-sensor/) و [PT100](https://tajhiz-sanat.com/سنسور-pt100-چیست/)
- دماسنج بی متال
- دماسنج گازی یا انبساطی
- سوئیچ دما
- برخی سنسورها و ترانسمیترهای دمای دارای پراب

کاربردهای متداول آن عبارت اند از:

- خطوط فرایندی نفت، گاز و پتروشیمی
- مخازن و راکتورها
- خطوط بخار و آب داغ
- بویلرها و تجهیزات نیروگاهی
- صنایع شیمیایی
- صنایع دارویی و غذایی
- سامانه های سرمایش و گرمایش
- تجهیزات دارای جریان سریع، فشار بالا یا سیال خورنده

مناسب بودن ترموول برای هر کاربرد به محاسبات مکانیکی، سازگاری متریال و طراحی اتصال بستگی دارد.

 

## مزایای استفاده از ترموول

- محافظت از سنسور در برابر فشار و جریان فرایند
- کاهش تماس سنسور با سیالات خورنده یا ساینده
- محافظت در برابر ضربه و بار مکانیکی
- امکان خارج کردن سنسور بدون بازکردن مستقیم فرایند
- افزایش قابلیت تعمیر و نگهداری
- امکان استفاده مشترک از یک طراحی مکانیکی برای سنسورهای سازگار
- ایجاد مرز فشاری میان فرایند و ابزار اندازه گیری

تعویض سنسور حین کار فقط زمانی مجاز است که ترموول سالم باشد، سنسور جزئی از مرز فشاری نباشد و دستورالعمل های ایمنی و بهره برداری سایت این کار را مجاز بدانند.

 

## اجزای اصلی ترموول

یک ترموول معمولاً از بخش های زیر تشکیل می شود:

**ساقه یا**** Shank****: **قسمتی از ترموول است که به داخل سیال وارد می شود. ساقه می تواند مستقیم، مخروطی یا پله ای باشد.

**سوراخ داخلی یا**** Bore**** : **حفره ای است که سنسور دما داخل آن قرار می گیرد. قطر Bore باید با قطر و تلرانس ساقه سنسور سازگار باشد.

**اتصال فرایندی**: بخشی است که ترموول را به خط لوله، نازل یا مخزن متصل می کند. این اتصال می تواند رزوه ای، فلنجی، جوشی یا بهداشتی باشد.

**اتصال ابزار : **محل اتصال سنسور، هد یا دماسنج به ترموول است. این اتصال در بسیاری از طرح ها رزوه ای است، اما نوع و اندازه آن باید با ابزار دما تطابق داشته باشد.

**نوک ترموول: **بخش انتهایی ترموول است که انتقال حرارت از سیال به سنسور از طریق آن انجام می شود. ضخامت و هندسه نوک بر استحکام و زمان پاسخ اثر می گذارد.

**Lagging Extension**** : **بخش امتدادی میان اتصال فرایندی و اتصال ابزار است که می تواند برای عبور از عایق خط یا دورکردن هد ابزار از دمای فرایند استفاده شود.

## ابعاد ترموول

ترموول در حالت کلی دارای یک همچین ساختاری است ولی میتواند نصب و شکل های مختلفی داشته باشد که در ادمه اشاره خواهیم کرد. سنسور گیج دما از سمت بالا داخل ترموول میرود بطوری که استم آن در قسمت U شکل قرار میگیرد.

مجموع U و H را طول کلی ترموول نامگذاری میکنند. در این ساختارنصب بصورت فلنجی است و شکل ترموول هم مخروطی می باشد، طول U باید طوری انتخاب گردد که موقع قرار دادن گیج در داخل ترموول حتما استم گیج 2 یا 3 میلی متر از نوک بور(Bore) یا همان قطر داخلی ترموول فاصله داشته باشد. که برای تنظیم این فاصله میتوان از Union adjustment گیج استفاده کرد و با شل کردن آن با آچار استم در جابجا کرد و این فاصله را ایجاد کرد. چون اگر بیشتر باشد دما را درست نشان نمیدهد و اگر به ته بچسبد ممکنه باعث شکستگی سنسور بشود.

قطر داخلی ترموول را با توجه به قطر استم انتخاب میکنند و اگر قطر استم 6 میلی متر باشد قطر داخلی ترموول هم در حدود 8 تا 8.5 میلی متر خواهد بود. اگر بخواهیم این تجهیز را روی خط نصب کنیم سایز کانکشن فلنج آن ½ 1 اینچ است و درصورت نصب روی مخزن سایز اتصال باید 2 اینچ باشد.

### نام گذاری ابعاد مهم ترموول

نام گذاری ابعاد میان سازندگان ممکن است متفاوت باشد؛ بنابراین نقشه همان سازنده مرجع نهایی است. ابعاد مهم معمولاً شامل موارد زیر هستند:

![ترموول-تجهیز-صنعت](https://tajhiz-sanat.com/wp-content/uploads/2016/01/ترموول-تجهیز-صنعت-4.jpg)

- **Insertion Length ****یا**** U:** طول غوطه وری از مرجع اتصال فرایندی تا نوک
- **Bore Diameter:** قطر سوراخ داخلی
- **Root Diameter:** قطر ساقه نزدیک ریشه
- **Tip Diameter:** قطر ساقه نزدیک نوک
- **Tip Thickness:** ضخامت انتهای بسته
- **Lagging Length:** طول امتداد مربوط به عایق یا فاصله ابزار
- **Overall Length:** طول کلی بر اساس تعریف نقشه
- **Instrument Connection:** اتصال سنسور یا دماسنج
- **Process Connection:** اتصال ترموول به فرایند

نباید بدون بررسی نقشه فرض کرد که حروف A، U، S یا T در تمام برندها دقیقاً یک تعریف دارند.

## انواع ترموول بر اساس اتصال فرایندی

### ترموول رزوه ای

ترموول رزوه ای با یک اتصال دنده ای به فرایند متصل می شود. این نوع در کاربردهایی استفاده می شود که استاندارد پایپینگ، فشار، دما و شرایط آب بندی اجازه استفاده از اتصال رزوه ای را بدهند.

موارد مهم در انتخاب:

- نوع رزوه مانند NPT یا BSP
- سایز رزوه
- جنس ترموول
- ترکیب آب بندی مجاز
- فشار و دمای طراحی
- امکان باز و بسته کردن ایمن

رزوه ای بودن به تنهایی نشان دهنده محدوده فشار یا دمای ترموول نیست.

### ترموول فلنجی

در این ساختار، ترموول دارای فلنج فرایندی است. مشخصات فلنج باید با کلاس پایپینگ پروژه سازگار باشد:

- سایز اسمی
- Pressure Class
- نوع Facing مانند RF یا RTJ
- متریال فلنج
- استاندارد ابعادی
- نوع اتصال ساقه به فلنج

Class فلنج به معنی یک فشار ثابت نیست؛ ظرفیت مجاز آن به متریال و دما نیز وابسته است.

ترموول فلنجی ممکن است از بار یکپارچه ماشین کاری شود یا ساقه آن به فلنج متصل شده باشد. روش ساخت باید در مشخصات فنی و مدارک سازنده روشن باشد.

### ترموول جوشی

ترموول جوشی به اتصال یا بدنه تجهیز جوش داده می شود. این نوع می تواند برای سرویس هایی انتخاب شود که اتصال دائمی و استحکام بالا موردنیاز است.

روش جوشکاری، متریال، عملیات حرارتی، بازرسی و الزامات پروژه باید مشخص باشند. ترموول جوشی برای تعمیر یا تعویض کامل معمولاً به عملیات بیشتری نسبت به نوع فلنجی یا رزوه ای نیاز دارد.

### ترموول بهداشتی

در صنایع غذایی، دارویی و فرایندهای بهداشتی ممکن است از اتصالات Sanitary مانند Clamp استفاده شود. در این کاربردها علاوه بر فشار و دما، مواردی مانند زبری سطح، قابلیت شست وشو، فضای مرده و سازگاری با فرایند CIP/SIP اهمیت دارند.

 

## انواع ساقه ترموول

### ترموول مستقیم یا Straight

در ترموول Straight، قطر بیرونی بخش عمده ساقه تقریباً ثابت است. این ساختار ساده و قابل پیش بینی است، اما نسبت به یک طراحی Tapered با ابعاد قابل مقایسه ممکن است جرم بیشتر، پاسخ کندتر یا رفتار ارتعاشی متفاوتی داشته باشد.

این نوع می تواند برای مخازن، جریان های کم سرعت یا کاربردهایی که محاسبات مکانیکی آن را تأیید می کنند مناسب باشد.

### ترموول مخروطی یا Tapered

قطر ساقه در این مدل از ریشه به سمت نوک کاهش پیدا می کند. ساختار Tapered معمولاً تعادل مناسبی میان استحکام، سختی و پاسخ حرارتی ایجاد می کند و در بسیاری از کاربردهای دارای جریان انتخاب متداولی است.

بااین حال، Tapered بودن به تنهایی ایمنی ترموول را تضمین نمی کند. طول، قطرها، متریال و شرایط جریان همچنان باید محاسبه شوند.

### ترموول پله ای یا Stepped

در مدل Stepped، قطر قسمت نزدیک نوک کاهش می یابد. کاهش جرم نوک می تواند پاسخ حرارتی را سریع تر کند.

ترموول Stepped ذاتاً ضعیف یا نامناسب نیست؛ عملکرد آن به هندسه کامل، طول، بارهای جریان، متریال و نتایج محاسبات مکانیکی بستگی دارد.

| **شکل ساقه** | **ویژگی شاخص** | **ملاحظه انتخاب** |
| ------------------- | ----------------------- | ----------------------------- |
| Straight | قطر تقریباً ثابت | پاسخ و ارتعاش باید برای شرایط فرایند بررسی شود |
| Tapered | کاهش تدریجی قطر | سختی و مقاومت ارتعاشی مناسب در بسیاری از کاربردها |
| Stepped | کاهش قطر نزدیک نوک | پاسخ سریع تر، مشروط به تأیید مکانیکی |

** **

### ترموول ساخته شده از Bar Stock و Protection Tube

این دو اصطلاح نباید کاملاً یکسان در نظر گرفته شوند.

### ترموول ماشین کاری شده

ترموول های صنعتی اغلب از یک قطعه بار فلزی یکپارچه ماشین کاری می شوند. این ساختار در بسیاری از کاربردهای فشار و جریان بالا استفاده می شود و می تواند در محدوده استاندارد ASME PTC 19.3 TW قرار گیرد.

### تیوب محافظ

Protection Tube ممکن است از لوله فلزی، سرامیک یا مواد دیگر ساخته شود و الزاماً از Bar Stock یکپارچه ماشین کاری نشده باشد. تیوب های محافظ در کوره ها، دماهای بسیار بالا و برخی محیط های خورنده کاربرد دارند.

روش طراحی و ارزیابی Protection Tube لزوماً همان روش محاسبه ترموول Bar-Stock نیست.

 

## متریال ترموول

متریال باید هم با سیال سازگار باشد و هم استحکام لازم را در دمای طراحی حفظ کند. گزینه های ممکن، بسته به پروژه، شامل موارد زیر هستند:

- انواع استنلس استیل
- فولاد کربنی یا فولادهای آلیاژی
- Inconel
- Hastelloy
- Monel
- تیتانیوم
- آلیاژهای مقاوم به خوردگی
- پوشش های مهندسی برای برخی سرویس ها
- سرامیک یا سیلیکون کارباید برای Protection Tubeهای خاص

صرف استفاده از استنلس استیل به معنای مقاومت در برابر تمام سیالات نیست. کلراید، اسیدها، گوگرد، هیدروژن، دمای بالا، سایش و خوردگی شکافی می توانند انتخاب متریال را محدود کنند.

برای متریال های خاص بهتر است گرید دقیق، استاندارد ماده و در صورت نیاز الزامات NACE، PMI یا گواهی متریال مشخص شوند.

## نحوه نصب ترموول

ابتدا قسمتی از پایپ توسط تیم مهندسی پایپینگ سوراخکاری میشود و یک O-let در قسمتی که سوراخ شده است قرار داده میشود. سپس روی این قسمت یک فلنج قرار داده که به کل این مجموعه Projection Nozzle گفته میشود.

Projection Nozzle قسمتی از لوله سوراخکاری میباشد که تجهیز ابزار دقیقی یعنی **ترموول** روی آن قرار خواهد گرفت. با توجه به سایز خط لوله فرآیند طول U یا Shank باید طوری انتخاب شود که وقتی داخل پایپ میشود نوک آن در 1/3میانی خط قرار گیرد.

لازم به ذکر است اشاره کنیم وقتی میخواهیم تجهیز[** گیج دما**](https://tajhiz-sanat.com/گیج-دما/) را روی ترموول نصب کنیم ابتدا لازم است چند قطره روغن یا پودر مس در داخل ترموول ریخته شود. این کار باعث خواهد شد با توجه به فاصله ای که بین نوک ترموول و استم وجود دارد گپ هوایی ایجاد شده از بین برود و انتقال دما به سنسور بدون خطا صورت پذیرد.

### محل و جهت نصب

محل نصب باید از نظر کیفیت اندازه گیری و ایمنی مکانیکی بررسی شود. نکات مهم عبارت اند از:

- قرارگرفتن نوک در جریان اصلی و نماینده فرایند
- فاصله مناسب از نقاط اختلاط ناقص
- اجتناب از نواحی مرده یا رسوب گیر
- بررسی نصب پس از زانو، ولو، Orifice یا تجهیزات ایجادکننده آشفتگی
- توجه به جهت جریان
- دسترسی برای خارج کردن سنسور
- فضای لازم برای هد، ترانسمیتر یا دماسنج
- جلوگیری از برخورد با اجزای داخلی مخزن
- بررسی وزن و ارتعاش مجموعه ابزار

نصب زاویه دار یا روی زانو گاهی برای دستیابی به عمق غوطه وری مناسب استفاده می شود، اما باید با الزامات پایپینگ و محاسبات مکانیکی سازگار باشد.

## مشخصات ابعادی ترموول

- *فاصله ي بين نوک** Thermowell **تا محل اتصال** Thermowell **به خط فرآيندي را طول فرورفتگي ترموول مي گويند كه با  حرف** U **نشان داده مي شود**. *
- فاصله ي بين نوک ترموول تا محل اتصال حسگر دما را هم طول ترموول مي گويند كه با حرف A نمایش مي شود.
- به علاوه در صورت عايق كاري لوله، فاصله اي هم بين محل اتصال حسگر دما  به ترموول و محل اتصال *Thermowell* به خط فرآيندي در نظر گرفته مي شود كه به آن طول الحاقي مي گويند و با حرف T نشان داده مي شود.
- بنابراين طول ترموول (A) مساوي طول فرورفتگي (U) به علاوه طول الحاقي(T) به علاوه طول قسمتي از *Thermowell* كه براي اتصال به خط لوله به كار مي رود، خواهد بود.
- طول قسمتي از *Thermowell* كه براي اتصال *Thermowell* به خط لوله به كار مي رود، در اتصال پيچي ناحيه ي رزوه دار *Thermowell* و در اتصال فلنجي ضخامت فلنج ترموول است.
- در مورد ترموول جوشي اين طول نه داراي رزوه است و نه داراي **[فلنج](https://tajhiz-sanat.com/flange/)** و ناحيه اي است كه از آن جا ترموول به بدنه ي [لوله](https://tajhiz-sanat.com/category/%d8%aa%d8%ac%d9%87%db%8c%d8%b2%d8%a7%d8%aa-%d9%be%d8%a7%db%8c%d9%be%db%8c%d9%86%da%af/%d9%84%d9%88%d9%84%d9%87/) جوشكاري مي شود .  A ،U ،T و طول ناحيه ي اتصال براي يک *Thermowell* پله اي در شكل نشان داده شده است. اين پارامترها مستقل از نوع بدنه ي ترموول تعريف مي شوند.

![فروش ترموول 2](https://tajhiz-sanat.com/wp-content/uploads/2019/10/فروش-ترموول-2.jpg)فروش ترموول 2

## انتخاب Bore و تطابق با سنسور

قطر داخلی باید به اندازه ای باشد که سنسور به درستی وارد ترموول شود و امکان خارج کردن آن وجود داشته باشد. درعین حال، فاصله زیاد میان سنسور و Bore انتقال حرارت را ضعیف و زمان پاسخ را طولانی می کند.

برای انتخاب باید موارد زیر بررسی شوند:

- قطر واقعی ساقه سنسور
- تلرانس قطر سنسور و Bore
- انبساط حرارتی
- طول سنسور
- نوع نوک سنسور
- مکانیزم فنری یا Spring-Loaded
- امکان خارج کردن سنسور پس از کارکرد طولانی

بهتر است نوک سنسور تماس حرارتی مناسبی با انتهای ترموول داشته باشد. در بسیاری از مجموعه ها از مکانیزم Spring-Loaded برای حفظ تماس استفاده می شود.

فاصله ثابت ۲ یا ۳ میلی متر، یا چسباندن اجباری سنسور به انتها، یک دستور عمومی برای همه طراحی ها نیست. طول سنسور باید با نقشه ترموول و دستورالعمل سازنده تطابق داشته باشد.

 

## آیا باید داخل ترموول روغن یا پودر مس ریخت؟

استفاده خودسرانه از روغن، گریس، پودر مس یا هر ترکیب دیگری داخل Bore توصیه نمی شود. این مواد ممکن است:

- با دمای فرایند سازگار نباشند؛
- اکسید یا خشک شوند؛
- خارج کردن سنسور را دشوار کنند؛
- باعث آلودگی یا خوردگی شوند؛
- در کاربرد اکسیژن یا سرویس های خاص خطر ایجاد کنند.

اگر استفاده از ترکیب انتقال حرارت ضروری باشد، باید محصولی انتخاب شود که سازنده برای دما، متریال و نوع سرویس تأیید کرده باشد.

## تعیین طول غوطه وری

طول غوطه وری باید طوری انتخاب شود که نوک ترموول در ناحیه ای نماینده از دمای سیال قرار گیرد و از اثر هدایت حرارتی دیواره لوله یا نازل دور باشد.

بااین حال، افزایش طول همیشه بهتر نیست. ترموول بلندتر در معرض ممان خمشی و نیروهای دینامیکی بیشتری قرار می گیرد. طول مناسب نتیجه تعادل میان موارد زیر است:

- اندازه گیری نماینده دمای سیال
- قطر خط
- ضخامت عایق و طول نازل
- محل نصب
- سرعت و چگالی سیال
- قطر و شکل ساقه
- استحکام و فرکانس طبیعی ترموول
- الزامات محاسبه Wake Frequency

قاعده هایی مانند «رسیدن نوک به یک سوم میانی لوله» فقط می توانند یک نقطه شروع باشند و جای طراحی مکانیکی و بررسی هندسه واقعی را نمی گیرند.

 

## محاسبه Wake Frequency چیست؟

عبور سیال از اطراف ساقه ترموول می تواند گردابه های متناوب ایجاد کند. این پدیده نیروی نوسانی به ترموول وارد می کند. اگر فرکانس تحریک جریان به فرکانس طبیعی مجموعه نزدیک شود، احتمال ارتعاش شدید، خستگی و شکست افزایش می یابد.

محاسبات Wake Frequency برای بررسی مواردی مانند زیر انجام می شوند:

- نسبت فرکانس تحریک به فرکانس طبیعی
- تنش خستگی ناشی از ارتعاش
- تنش خمشی ناشی از جریان
- بار فشاری
- هندسه و طول مجاز
- شرایط فرایندی قابل قبول

پارامترهای ورودی معمولاً شامل فشار، دما، حداکثر سرعت، چگالی، ویسکوزیته، متریال، طول غوطه وری، Bore و قطرهای ساقه هستند.

استاندارد **ASME PTC 19.3 TW-2016 (R2025)** برای ترموول های ماشین کاری شده از Bar Stock در دامنه تعریف شده استاندارد به کار می رود. همه Protection Tubeها یا طراحی های خاص الزاماً در دامنه این روش قرار نمی گیرند. انتخاب Straight، Tapered یا Stepped نباید تنها بر اساس چند حد ثابت سرعت انجام شود؛ یک ترموول می تواند در یک شرایط قبول و همان هندسه در شرایط فرایندی دیگر مردود باشد.

 

## راهکارهای احتمالی در صورت ردشدن محاسبات

راه حل باید توسط طراح یا سازنده ارزیابی شود، اما ممکن است شامل موارد زیر باشد:

- کاهش طول غوطه وری
- افزایش قطر ریشه یا نوک
- تغییر هندسه ساقه
- تغییر متریال
- جابه جایی محل نصب
- کاهش سرعت موضعی سیال
- تغییر جهت نصب
- استفاده از طراحی های تخصصی کنترل ارتعاش

هیچ یک از این تغییرات نباید بدون بررسی اثر آن بر اندازه گیری دما، خوردگی و الزامات پایپینگ اعمال شود.

 

## تفاوت ترموول و غلاف سنسور

غلاف خود سنسور معمولاً بخشی از پراب RTD یا ترموکوپل است و همراه سنسور خارج می شود. ترموول یک قطعه مستقل و بخشی از مرز فرایندی است که سنسور داخل آن نصب می شود.

| **ویژگی** | **غلاف سنسور** | **ترموول** |
| -------------- | ----------------------- | ---------------- |
| بخشی از سنسور | معمولاً بله | خیر |
| تماس مستقیم با فرایند | در نصب بدون ترموول، بله | بله |
| خروج همراه سنسور | بله | معمولاً خیر |
| نقش مرز فشاری | معمولاً محدود و وابسته به طراحی | نقش اصلی در طراحی فرایندی |
| تعویض سنسور بدون بازکردن فرایند | معمولاً خیر | در شرایط مجاز، بله |

## پارامتر های مهم در خرید ترموول

پارامترهای مهم و تعیین کننده در انتخاب، طراحی و خرید ترموول وجود دارند که عبارتند از:

### جنس ترموول

ترموول‌ها باید از جنسی باشند که با خواص جریان فرآیندی از تمام جوانب، به ویژه از لحاظ خوردگی و خواص مکانیکی و اثرات شیمیایی، همخوانی داشته باشند. متریال هایی که بطور معمول در ساخت ترموول استفاده می‌شوند، شامل استنلس استیل، کروم-مولیبدن استیل، سیلیکون برنز، مونل، نیمل، تیتانیوم و غیره هستند. در مواردی که فشار و درجه حرارت پایین است، از موادی مانند تفلون یا انواع مختلف فولاد ضد زنگ استفاده می‌شود.

انتخاب نادرست جنس و شکل ترموول می‌تواند منجر به اندازه‌گیری نادرست یا تخریب ترموول شود که ممکن است باعث وقوع حوادث جبران‌ناپذیری شود. به همین دلیل، استاندارد ASME-PTC 19.3 برای اطمینان از دوام ترموول‌ها در شرایط سخت فرآیندهای شیمیایی تعیین شده است. همچنین، در انتخاب ترموول‌ها باید شرایط و استانداردهای طراحی پایپینگ سایت را در نظر گرفت.

ترموول‌ها عموماً از ماشینکاری یک قطاع گرد فلزی یکپارچه تولید می‌شوند. و یک سر آن برای اتصال به پایپینگ پلانت به یکی از شکل‌های ترموول جوشی، ترموول پیچی یا ترموول فلنجی تولید می‌شود. تیوب‌های محافظ اما لزوماً ماشینکاری نمی‌شوند و روش‌های دیگری نیز برای ساخت آن‌ها وجود دارد. برای دماهای بسیار بالا، از موادی مانند سرامیک یا سیلیکون کار برای **[ساخت ترموول](https://tajhiz-sanat.com/%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%D8%AA%D8%B1%D9%85%D9%88%D9%88%D9%84/)** و تیوب محافظ استفاده می‌شود.

![ترموول-تجهیز-صنعت](https://tajhiz-sanat.com/wp-content/uploads/2016/01/ترموول-تجهیز-صنعت-3.jpg)

### شکل ظاهری

Thermowell در 3 نوع زیر تولید میشوند که در ادامه به معرفی هریک میپردازیم:

- ** مستقیم (Straight):** استحکام زیادی دارد ولی سطح مقطع یکسان است و جریان های گردابی زیاد است.
- ** پله ای (Stepped):** استحکام زیادی ندارد و در اثر عبور سیال ممکن است بشکند. ولی یک حسن خوب بدلیل جریال های گردابی است که دور shank ایجاد میشود.
- ** مخروطی (tapered):** هم از لحاظ استحکام قابل قبول است و هم جریان گردابی کمتری دارد و در پروژه ها اکثرا از این نوع استفاده میشود. ترموول های مخروطی با توجه به ساختار خود دارای فرکانس تشدید بالاتری نسبت به Thermowell مستقیم با ابعاد مشابه است. بنابراین در مواقعی که سرعت سیال عبوری از لوله زیاد باشد، انتخاب مناسبی است. پیشنهاد می شود برای سرعت های بیش از 5 m/s در سیالات مایع و 15 m/s در سیالات گاز از Thermowell مخروطی استفاده شود.

### تعیین طول مناسب

برای انتخاب طول مناسب، در ابتدا حداقل طول مورد نیاز برای Thermowell را تعیین کنید. معمولا این طول توسط سازنده ی حسگر دما پیشنهاد می شود.

### تعیین نوع اتصال Thermowell به خط

برای اتصال Thermowell به لوله میتوان از یکی از 3 روش معمول فلنجی، پیچی و جوشی استفاده کرد. تعیین نوع اتصال **ترموول** به خط لوله با توجه به الزامات پایپینگ انجام می شود. ویژگی های اتصال نظیر اندازه و نوع رزوه در Thermowell پیچی ، اندازه و نوع فلنج در Thermowell فلنجی و غیره هم با توجه به نیازمندی های پروژه و مشخصات حسگر دما تعیین می شود. البته انواع دیگری از اتصال هم وجود دارند که در صنایع بزرگ و اصلی ایران نظیر نفت و گاز ، صنایع معدنی و غیره کاربردی ندارند.

![ترموول-تجهیز-صنعت ](https://tajhiz-sanat.com/wp-content/uploads/2016/01/ترموول-تجهیز-صنعت-6.jpg)

### تعیین قطر مجرای داخلی

مجرای داخلی یا به اصطلاح سوراخ Thermowellجایی است که ساقه ی المان حسگر دما در درون آن قرار می گیرد. اگرچه برخی از سازندگان  اندازه های متنوعی برای قطر سوراخ ارایه می دهند اما مقادیر استاندارد برای قطر سوراخ  0.260 اینچ و 0.385 اینچ می باشند . ترموول های با قطر سوراخ 0.260 اینچ برای حسگرهای دمای با قطر ساقه حداکثر 0.252 اینچ و ترموول های با قطر سوراخ 0.385 اینچ برای حسگرهای دمایی با قطر ساقه حداکثر 0.377اینچ کاربرد دارند. بنابراین برای تعیین قطر سوراخ ترموول باید قطر ساقه حسگر دما مشخص شود .

## قیمت ترموول

قیمت ترموول به مشخصات فنی و روش ساخت آن وابسته است. عوامل اصلی عبارت اند از:

- متریال و گرید دقیق
- طول و قطر ساقه
- Straight، Tapered یا Stepped بودن
- سایز Bore
- رزوه ای، فلنجی یا جوشی بودن
- سایز، کلاس و Facing فلنج
- ساخت یکپارچه یا متصل به فلنج
- مقدار ماشین کاری
- پوشش یا متریال مقاوم به خوردگی
- محاسبات Wake Frequency
- تست فشار، PMI یا بازرسی های خاص
- گواهی متریال و مستندات پروژه
- تعداد سفارش

فلنجی بودن لزوماً در تمام شرایط به معنای قیمت بالاتر نیست، اما معمولاً متریال فلنج و عملیات ساخت بیشتری نیاز دارد. قیمت نهایی باید بر اساس نقشه و دیتاشیت تأییدشده اعلام شود.

 

## سؤالات متداول

![تصویر بارگذار](https://tajhiz-sanat.com/wp-content/plugins/easy-accordion-free/public/assets/ea_loader.svg)
### آیا ترموول دما را اندازه گیری می کند؟
خیر. ترموول غلاف محافظ است. اندازه گیری توسط RTD، ترموکوپل، دماسنج یا حسگر دیگری که داخل آن قرار می گیرد انجام می شود.

### آیا می توان سنسور را هنگام کار فرایند تعویض کرد؟
در بسیاری از طراحی ها بله، زیرا ترموول مرز فرایندی را حفظ می کند؛ اما این کار فقط با تأیید سلامت ترموول و طبق دستورالعمل ایمنی سایت مجاز است.

### ترموول Tapered همیشه بهتر است؟
خیر. Tapered در بسیاری از کاربردهای جریان، عملکرد مکانیکی مناسبی دارد، اما انتخاب نهایی باید با توجه به فرایند، زمان پاسخ و محاسبات مکانیکی انجام شود.

### آیا ترموول Stepped ضعیف است؟
نه به صورت مطلق. طراحی Stepped می تواند پاسخ حرارتی سریع تری ایجاد کند. ایمنی آن به ابعاد، متریال، طول و بارهای فرایندی بستگی دارد.

### Wake Frequency Calculation چه زمانی لازم است؟
در پروژه هایی که ترموول در معرض جریان قرار دارد، به خصوص در سرعت، چگالی یا طول غوطه وری قابل توجه، باید نیاز به این محاسبات مطابق الزامات پروژه و استاندارد بررسی شود.

### آیا می توان داخل ترموول روغن ریخت؟
استفاده عمومی از روغن یا پودر مس توصیه نمی شود. فقط ماده انتقال حرارتی تأییدشده توسط سازنده و سازگار با دما و سرویس مجاز است.

### تفاوت Thermowell و Protection Tube چیست؟
ترموول صنعتی معمولاً قطعه ای بسته و ماشین کاری شده است که به عنوان مرز فرایندی عمل می کند. Protection Tube می تواند ساختار لوله ای، سرامیکی یا ساخت متفاوتی داشته باشد و روش ارزیابی مکانیکی آن الزاماً یکسان نیست.

 
**تجهیز صنعت** تولید کننده و وارد کننده انواع ترموول های فلنجی، پیچی و جوشی در انواع طول ها و سایز های مختلف میباشد. برای استعلام قیمت و مشاوره فنی در خصوص خرید و فروش ترموول با کارشناسان فروش ما تماس بگیرید.