---
title: "راهنمای انتخاب ترمومتر ویکا"
url: https://tajhiz-sanat.com/%d8%b1%d8%a7%d9%87%d9%86%d9%85%d8%a7%db%8c-%d8%a7%d9%86%d8%aa%d8%ae%d8%a7%d8%a8-%d8%aa%d8%b1%d9%85%d9%88%d9%85%d8%aa%d8%b1-%d9%88%db%8c%da%a9%d8%a7/
date: 2026-10-28
modified: 2026-10-28
lang: fa
author: "علیرضا گلی پور"
description: "انتخاب اشتباه ترمومتر ویکا کافی است تا کل کنترل دمای فرایند را از دست بدهید. تصور کنید ترمومتر بیمتال ویکا را برای خطی انتخاب کرده‌اید که دمای آن تا بیش..."
categories:
  - "آموزش"
  - "مقالات"
image: https://tajhiz-sanat.com/wp-content/uploads/Picture3-132.webp
word_count: 2143
---

# راهنمای انتخاب ترمومتر ویکا

انتخاب اشتباه ترمومتر ویکا کافی است تا کل کنترل دمای فرایند را از دست بدهید. تصور کنید ترمومتر بیمتال ویکا را برای خطی انتخاب کرده‌اید که دمای آن تا بیش از ۷۰۰ درجه می‌رسد، اما محدوده کاری ترمومتر فقط ۶۰۰ درجه باشد. همین اشتباه ساده باعث خطای اندازه‌گیری قابل توجه، عدم کنترل فرایند، خرابی زودرس قطعات و توقف خط تولید می‌شود. راهنمای انتخاب ترمومتر ویکا برای عبور از چنین شرایطی براساس معیارهای مهندسی است.

ترمومترهای ویکا در انواع بیمتال، گازی، انبساطی، تلسکوپی و شیشه‌ای عرضه می‌شوند. هر کدام از این مدل‌ها برای محدوده دمای مشخص در شرایطی خاص کارایی دارند. مثلاً ترمومترهای بیمتال ویکا برای محدوده ۷۰- الی ۶۰۰+ درجه و مدل‌های گازی برای محدوده ۲۰۰- الی ۷۰۰+ درجه سانتیگراد مناسب هستند. اما مهمترین نکته‌ای که باید بررسی کنید، تطبیق [ترمومتر](https://tajhiz-sanat.com/ترمومتر/) با شرایط واقعی فرایند است.

## انواع ترمومترهای ویکا

[Wika](https://tajhiz-sanat.com/%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%AF/wika/) ترمومترهای خود را براساس روش اندازه‌گیری در ۵ نوع اصلی بیمتال، گازی، انبساطی، تلسکوپی و شیشه‌ای تولید می‌کند. مدل بیمتال ساده‌ترین شکل طراحی است که براساس تغییر شکل نوارهای فلزی طراحی شده و مدل‌های گازی نیز از تغییر فشار گاز برای اندازه‌گیری دما استفاده می‌کنند. اما ویکا فکر همه چیز را کرده و مدل‌های تلسکوپی را برای نقاط با دسترسی محدود و یا شیشه‌ای را برای آزمایشگاه یا شرایط خاص عرضه کرده است. مدل‌های مختلف ترمومترهای ویکا به قرار زیر هستند.

![](https://tajhiz-sanat.com/wp-content/uploads/Picture1-13.jpg)

### ترمومتر بیمتال ویکا

ترمومترهای بیمتال ویکا از دو نوار فلزی با ضرایب انبساط حرارتی متفاوت تشکیل شده است. این دو نوار به هم متصل هستند و با تغییر دما نیز تغییر شکل می‌دهند. تغییر شکل نوارها معیار اندازه‌گیری روی گیج ترمومتر بیمتال ویکا است. محدوده اندازه‌گیری این ترمومترها از ۷۰- الی ۶۰۰+ درجه سانتیگراد معرفی شده که در کلاس دقت ۱ و ۲ و مطابق استاندارد EN13190 طراحی شده‌اند. از این ترمومترهای ویکا در صنایع نفت و گاز، پتروشیمی، غذایی و تهویه مطبوع خصوصا اندازه‌گیری دمای لوله و تجهیزات فرایندی استفاده می‌شود. اما اگر با مایع پر شود، حداکثر دمای کاری به ۲۵۰ درجه کاهش پیدا می‌کند.

هرگز برای فرایند با دمای بالا تا ۶۰۰ درجه از ترمومتر بیمتال ویکا پر شده با مایع استفاده نکنید. بارها مشتریان با ما تماس می‌گیرند و تقریباً هیچ وقت نوع پرشدگی را نمی‌پرسند. اما برای نصب روی خطوط ارتعاشی، مدل‌های پر شده با مایع کارایی دارد، ولی در خطوط خیلی داغ استفاده نمی‌شوند. لذا اگر خط خیلی داغ و ارتعاشی است، چاره‌ای جز انتخاب دیگر مدل‌های ترمومتر ویکا مثلاً مدل‌های گازی یا انبساطی ندارید.

| **ویژگی** | **مشخصات** |
| -------------- | ---------------- |
| نوع ترمومتر | بیمتال |
| محدوده دما | ۷۰- الی ۶۰۰+ درجه سانتیگراد |
| محدوده دما یا پرشدگی مایع | حداکثر ۲۵۰+ درجه سانتیگراد |
| کلاس دقت | ۱ و ۲ |
| اصول عملکرد | تغییر شکل نوارهای بیمتال |
| نیاز به منبع تغذیه | ندارد |
| مدل‌های رایج | A46 و A48 و A43 و A51 و R52 |

 

### ترمومتر گازی ویکا

ترمومترهای گازی ویکا از دقیق‌ترین مدل‌های صنعتی هستند که براساس تغییر فشار گاز در اثر تفاوت دمایی کار می‌کنند. سیستم اندازه‌گیری این مدل شامل ساقه، کاپیلاری و لوله بوردون است که با یک گاز بی‌اثر تحت فشار پر شده است. محدوده اندازه‌گیری دما مدل‌های گازی از ۲۰۰- الی ۷۰۰+ درجه سانتیگراد است. این ترمومترهای گازی ویکا برای اندازه‌گیری دما در فرایندهای دقیق و یا مکان‌ها دور از دسترس استفاده می‌شوند.

قیمت ترمومترهای گازی ویکا به مراتب بالاتر از مدل‌های بیمتالی است. لذا معمولاً برای نصب روی یک خط لوله نزدیک توصیه نمی‌کنیم. خرید ترمومتر گازی ویکا را زمانی توصیه می‌کنیم که مشتری واقعاً به اندازه‌گیری دما از راه دور با کاپیلاری نیاز دارد و یا عملکرد دقیق کلاس ۱ این مدل برای فرایند او حیاتی است.

| **ویژگی** | **مشخصات** |
| -------------- | ---------------- |
| نوع ترمومتر | گازی |
| محدوده دما | ۲۰۰- الی ۷۰۰+ درجه سانتیگراد |
| کلاس دقت | 1 |
| اصول عملکرد | تغییر فشار گاز بی‌اثر در لوله بوردون |
| حداکثر طول کاپیلاری | ۶۰ متر با حفظ کلاس دقت ی1 |
| نیاز به منبع تغذیه | ندارد |
| کاربرد اصلی | نفت و گاز، پتروشیمی، غذایی و فرایندهای دقیق |

 

### ترمومتر انبساطی ویکا

ترمومترهای انبساطی ویکا براساس انبساط مایع در اثر تغییرات دما کار می‌کنند. این سری از ترمومترهای ویکا برای اندازه‌گیری از راه دور و در فواصل طولانی مناسب هستند. سیستم اندازه‌گیری این مدل شامل پروپ دما، کاپیلاری و لوله بوردون است. البته محدوده اندازه‌گیری دمای این نوع ترمومترهای ویکا به نوع مایع پر کننده نیز بستگی دارد. از این مدل‌ها بیشتر در سیستم‌های تبرید، تهویه مطبوع، ماشین‌سازی و یا صنایع غذایی استفاده می‌شود. در کل گزینه ایده‌آل برای اندازه‌گیری دما از راه دور و یا نقاط با دسترسی سخت است. زیرا با استفاده از کاپیلاری امکان نصب نمایشگر در فاصله دور فراهم است.

| **ویژگی** | **مشخصات** |
| -------------- | ---------------- |
| نوع ترمومتر | انبساطی |
| محدوده دما | بسته به نوع مایع پر کننده |
| کلاس دقت | متوسط |
| نیاز به منبع تغذیه | ندارد |
| نصب | -        مناسب ترموول

-        امکان نصب از راه دور |
| کاربرد اصلی | -        سیستم‌های تبرید

-        سیستم‌های تهویه مطبوع

-        صنایع غذایی |

 

### ترمومتر تلسکوپی ویکا

ترمومترهای تلسکوپی ویکا با قابلیت تنظیم طول برای اندازه‌گیری دما در نقاط مختلف طراحی شده‌اند. این مدل ترمومتر ویکا برای محیط‌هایی مناسب است که دسترسی به نقاط اندازه‌گیری محدود است. برای همین از یک ساقه قابل تنظیم برخوردار هستند. این ساقه می‌تواند بلند یا کوتاه شود و ترمومتر قادر است در نقاط مختلف با عمق‌های متفاوت اندازه‌گیری کند. همچنین محدوده دمایی این مدل‌های تلسکوپی بسته به مدل متفاوت و کلاس دقت آنها متوسط است. در محیط‌های صنعتی با دسترسی محدود به نقاط مختلف از این مدل‌ها استفاده می‌شود. اما هرگز مدل تلسکوپی را برای اندازه‌گیری دقیق در فرایندهای حساس استفاده نکنید. زیرا دقت این مدل‌های تلسکوپی از ترمومترهای گازی و انبساطی پایین‌تر است.

| **ویژگی** | **مشخصات** |
| -------------- | ---------------- |
| نوع ترمومتر | تلسکوپی (تاشو) |
| محدوده دما | بسته به مدل متفاوت |
| کلاس دقت | متوسط |
| اصول عملکرد | اندازه‌گیری دما با ساقه قابل تنظیم |
| نیاز به منبع تغذیه | ندارد |
| نصب | دستی، برای نقاط با دسترسی محدود |
| محدودیت | دقت کمتر از گازی محدوده دمایی محدود |

 

### ترمومتر شیشه‌ای ویکا

ترمومترهای شیشه‌ای ویکا برای نظارت بر دما در گازها، بخارها و مایعات کارایی دارند. در عین حال دقت بالایی برای اندازه‌گیری دما ارائه می‌دهند. ترمومتر شیشه‌ای از یک لوله شیشه حاوی مایع تشکیل شده است که با تغییر دما، مایع درون لوله بالا یا پایین می‌رود. این مدل‌های شیشه‌ای دقت بالایی در خوانایی مستقیم با ساختار ساده دارند، اما شیشه آنها در برابر ضربه شکننده است.

![](https://tajhiz-sanat.com/wp-content/uploads/Picture2-14.jpg)

اگر به دنبال ترمومتر ویکا با دقت بالا و خوانایی مستقیم برای محدوده‌های معمولی هستید، این مدل‌های شیشه‌ای انتخاب مناسب برای محیط‌های صنعتی محسوب می‌شوند.

| **ویژگی** | **مشخصات** |
| -------------- | ---------------- |
| نوع ترمومتر | شیشه‌ای |
| محدوده دما | بسته به نوع مایع داخل لوله متفاوت |
| کلاس دقت | بالا |
| اصول عملکرد | انبساط مایع در لوله شیشه‌ای |
| نیاز به منبع تغذیه | ندارد |
| کاربرد اصلی | نظارت بر دما در گازها، بخار و مایعات |

 

## مقایسه انواع ترمومتر ویکا

انتخاب از میان پنج نوع ترمومتر ویکا که هر کدام قابلیت‌های ویژه‌ای دارند، بدون مقایسه دقیق مشخصات فنی و شرایط بهره‌برداری سخت است. هر نوع از ترمومترهای ویکا محدوده دما، دقت و زمان پاسخ متفاوتی دارد و برای کاربردی خاص ساخته شده است. در جدول زیر انواع این ترمومترها با در نظر گرفتن قابلیت‌های کاربردی هر کدام را مقایسه کرده‌ایم.

| نوع ترمومتر | محدوده اندازه‌گیری دما | زمان پاسخ‌دهی | کاربرد اصلی | محدودیت‌ها |
| --------------------- | ------------------------------------------- | -------------------------- | --------------------- | --------------------- |
| بیمتال | ۷۰- الی ۶۰۰+ | متوسط | -        صنایع عمومی | در مدل پر شده با مایع حداکثر دما ۲۵۰ درجه |
| | | | -        خطوط لوله‌کشی | |
| گازی | ۲۰۰- الی ۷۰۰+ | سریع‌تر از بیمتال | -        فرایندهای دقیق | تاثیر پذیری از دمای محیط |
| | | | -        اندازه‌گیری از راه دور | |
| انبساطی | بسته به مایع پر کننده | متوسط | -        تبرید | دقت کمتر از گازی |
| | | | -        تهویه | |
| | | | -        ماشین‌سازی | |
| تلسکوپی | بسته به مدل | سریع | نقاط با دسترسی محدود | محدوده دمایی کوچک |
| شیشه‌ای | بسته به مایع داخلی | متوسط | آزمایشگاه و خطوط خاص | شکنندگی شیشه |

## معیارهای انتخاب ترمومتر ویکا

انتخاب ترمومترهای ویکا فقط به نوع آنها محدود نمی‌شود. حتی زمانیکه نوع ترمومتر مشخص است، باید بررسی کنید که محدوده دمایی، زمان پاسخ دهی، دقت و شرایط نصب چگونه است؟ اگر یکی از این معیارها را نادیده بگیرید، ممکن است در نهایت ترمومتری تهیه کنید که در فرایند شما درست کار نمی‌کند و یا زود از کار بیافتد. به هر حال هنگام خرید ترمومتر ویکا باید تمام این معیارها را با توجه به شرایط فرایند بررسی کنید.

![](https://tajhiz-sanat.com/wp-content/uploads/Picture3-13.jpg)

### ارزیابی محدوده دمایی ترمومتر

ارزیابی محدوده دمایی مهمترین پارامتر خرید ترمومتر ویکا است. این محدوده تعیین می‌کند که ترمومتر در چه بازه‌هایی از دما به درستی کار می‌کند. در شرایط نرمال، محدوده ترمومتر باید با دمای واقعی فرایند هماهنگ باشد و دمای کار عادی در میانه محدوده قرار بگیرد.

هر ترمومتری یک حداقل و حداکثر دمای کاری دارد که با نزدیک شدن به این حدود، دقت و پایداری آنها شدیداً کاهش پیدا می‌کند. بارها با مشتریانی مواجه هستیم که فقط دمای نرمال خط را می‌گویند و اطلاعات مستند از شرایط مرزی پروژه ندارند. در این صورت همیشه از آنها می‌خواهیم که دست کم سه داده اصلی حداقل دما، دمای نرمال و حداکثر دمای پروژه را در اختیار ما بگذارند تا از این طریق بتوانیم ترمومتری را پیشنهاد کنیم که دمای نرمال فرایند در میانه محدوده آن باشد. برای حداکثر دمای احتمالی پروژه نیز حاشیه اطمینان کافی را داشته باشد.

### ارزیابی زمان پاسخ ترمومتر ویکا

زمان پاسخ ترمومترها تعیین می‌کند که چقدر سریع قادر هستند تا به تغییرات دما واکنش نشان دهند. ارزیابی این پارامتر برای انتخاب ترمومتر در فرایندهایی که تغییرات سریع دمایی دارند، اهمیت زیادی پیدا می‌کند.

هرچه زمان پاسخ کوتاه‌تر باشد، ترمومتر سریع‌تر است. لذا این معیار تاثیر مستقیم روی دقت کنترل فرایند می‌گذارد. به عنوان مثال زمان پاسخ ترمومترهای گازی ویکا به مراتب کمتر از مدل‌های بیمتال است. یعنی در یک بازه ۱۰ الی ۹۰ روزه یک ترمومتر گازی ویکا می‌تواند در حدود ۳۰ ثانیه زودتر به مقدار نهایی برسد. در کل توصیه می‌کنیم که برای فرایندهایی با تغییرات سریع دما، ترمومتری را تهیه کنید که زمان پاسخ‌دهی کوتاه‌تری دارد.

### بررسی دقت اندازه‌گیری ترمومتر ویکا

دقت اندازه‌گیری ترمومتر مشخص می‌کند که مقدار نمایش داده شده چقدر به دمای واقعی نزدیک است. این پارامتر مستقیم روی کیفیت کنترل فرایند تاثیرگذار است. Wika دقت ترمومترهای خود را با معیار کلاس تعیین می‌کند. ترمومترهای کلاس ۱ دقیق‌تر از کلاس ۲ هستند. این دقت نیز در هر کلاس به صورت درصدی از محدوده یا مقدار مشخصی بیان می‌شود.

ویکا برای کلاس‌بندی دقت ترمومترهای خود از استاندارد EN13190 استفاده می‌کند. دقیق‌ترین مدل‌ها نیز انواع ترمومتر گازی این برند است که همگی با کلاس دقت 1 طراحی شده‌اند. البته دما، ارتعاش و ضربه می‌تواند از دقت ترمومترها بکاهد. اما در کل توصیه می‌کنیم که برای کارهای عمومی خرید ترمومتر ویکا با کلاس ۲ کافی است. ولی برای پروژه‌های حساس که به دقت بالایی نیاز دارند، حتماً مدلی با کلاس 1 را انتخاب کنید.

### ارزیابی شرایط محیطی محل نصب ترمومتر ویکا

شرایط محیطی روی عملکرد و عمر ترمومترهای ویکا اثر مستقیم دارد. دما، رطوبت، ارتعاش و یا محیط‌های خاص هر کدام فاکتورهایی هستند که هنگام خرید ترمومتر ویکا باید جداگانه بررسی کنید:

- دمای محیط اطراف ترمومتر روی دقت آن اثر می‌گذارد. ترمومترهای گازی بیشترین تاثیر را می‌پذیرند.
- رطوبت بالا می‌تواند به بدنه و قطعات داخلی ترمومتر آسیب بزند. در محیط‌های مرطوب با امکان شستشوی مکرر حتماً درجه حفاظت IP تجهیز را بررسی کنید.
- در محیط‌های پر ارتعاش مثل ماشین‌آلات باید ترمومترهایی مقاوم استفاده کنید. البته نصب ترموول برای محافظت بیشتر را توصیه می‌کنیم.
- در محیط‌هایی دارای گاز یا بخار قابل اشتعال، حتماً ترمومتری را تهیه کنید که تاییدیه EX داشته باشد. Wika طیف متنوع از ترمومترهای EX در مدل‌های مختلف را عرضه می‌کند.

![](https://tajhiz-sanat.com/wp-content/uploads/Picture4-14.jpg)

## نیاز به اندازه‌گیری از راه دور

گاهی نقطه اندازه‌گیری دما از محل نمایشگر دور است یا دسترسی به آن دشوار است. در این شرایط قطعاً به ترمومتری با قابلیت اندازه‌گیری از راه دور نیاز دارید. ترمومتر ویکا در نقطه‌ای دور نصب می‌شود و نمایشگر آن در محل قابل دسترس قرار دارد. ارتباط میان سنسور و نمایشگر از طریق لوله کاپیلاری است. تنها ترمومترهای گازی و انبساطی ویکا این قابلیت را دارند.

کاپیلاری یک لوله باریک است که فشار یا سیگنال را از طریق پروپ به نمایشگر منتقل می‌کند، طول کاپیلاری را باید با توجه به فاصله نقطه اندازه‌گیری از محل نمایشگر تعیین کنید. اما در کل ترمومترهای گازی ویکا با کاپیلاری حداکثر ۶۰ متری قادر هستند که همچنان کلاس دقت 1 را حفظ کنند. در مخازن بلند، تاسیسات پنهان یا نقاطی که دسترسی سخت است، از این نوع قابلیت استفاده کنید. تقریباً در اکثر پروژه‌هایی که بررسی می‌کنیم، مشتریان اطلاعات کافی از قطر و نوع اتصال ندارند؛ اما درباره فاصله محل نصب و قابلیت استفاده از کاپیلاری چیزی نمی‌دانند. برای همین معمولاً پیشنهاد می‌کنیم که محیط نصب را بررسی کنند و مطمئن باشند که گیج ترمومتر بدون محدودیت قابل رویت است. در غیر این صورت باید امکان نصب کاپیلاری و قابلیت رویت از راه دور را ارزیابی کنید.

## قیمت ترمومتر ویکا

بررسی قیمت از جمله نکات کلیدی راهنمای انتخاب و [خرید ترمومتر ویکا](https://tajhiz-sanat.com/product-tag/wika-thermometer/) است. زیرا قیمت این محصولات به فاکتورهایی از قبیل نوع ترمومتر، محدوده دمای اندازه‌گیری، کلاس دقت، متریال بدنه و طول کاپیلاری بستگی دارد.

- ترمومترهای بیمتال ویکا معمولاً اقتصادی‌تر از مدل‌های گازی هستند. ترمومتر گازی به خاطر دقت بالاتر و ساختار پیچیده‌تر گرانتر است.
- ترمومترهایی که با محدوده دمایی وسیع با قابلیت اندازه‌گیری دماهای خیلی بالا طراحی شده باشند، قیمت بیشتری نیز دارند.
- طراحی در یک محدوده دمایی خاص، هزینه ساخت ترمومتر را افزایش می‌دهد.
- قیمت مدل‌های ویکا با بدنه استیل پایه است. آلیاژ‌های خاص یا سفارشی هزینه تولید و قیمت نهایی محصول را بالاتر می‌برند.
- طول کاپیلاری تاثیر مستقیم روی قیمت ترمومتر ویکا ندارد. بلکه هزینه اجرای پروژه را افزایش می‌دهد.

از مدل‌های بیمتال ساده تا نمونه‌های گازی با طراحی پیچیده و دقیق، انواع ترمومتر ویکا هر کدام برای شرایط خاصی طراحی شده‌اند و انتخاب درست آنها به شناخت فرایند بستگی دارد. برای مشاوره شرایط پروژه، بررسی انواع محصولات برند ویکا و استعلام قیمت می‌توانید از تیم کارشناسان فنی در پیکاتک استفاده کنید.![](https://tajhiz-sanat.com/wp-content/uploads/Picture5-14.jpg)

## سوالات متداول

![تصویر بارگذار](https://tajhiz-sanat.com/wp-content/plugins/easy-accordion-free/public/assets/ea_loader.svg)
### چطور بررسی کنیم که ترمومتر بیمتال ویکا برای فرایند ما مناسب است یا باید مدل گازی را تهیه کنیم؟
اگر به دقت معمولی و کاربرد در فاصله نزدیک نیاز دارید، خرید یک مدل بیمتال ویکا توصیه می‌شود. اما برای دقت بالاتر و یا اندازه‌گیری راه دور بهتر است مدل‌های گازی را تهیه کنید.

### چگونه محدوده دمایی مناسب برای تهیه ترمومتر ویکا را انتخاب کنیم؟
بهتر است محدوده دمایی را با حاشیه اطمینان انتخاب کنید. دمای نرمال باید در میانه محدوده اندازه‌گیری ترمومتر قرار بگیرد.

### چه زمانی بهتر است که از ترمومتر همراه با کاپیلاری استفاده کنیم؟
اگر فاصله نقطه اندازه‌گیری تا نمایشگر زیاد است، برای خواندن راحت، سریع و ایمن بهتر است از کاپیلاری با ترمومتر گازی یا انبساطی ویکا استفاده کنید.

 

https://tajhiz-sanat.com/%d8%b1%d8%a7%d9%87%d9%86%d9%85%d8%a7%db%8c-%d8%a7%d9%86%d8%aa%d8%ae%d8%a7%d8%a8-%da%af%db%8c%d8%ac-%d9%81%d8%b4%d8%a7%d8%b1-%d9%88%db%8c%da%a9%d8%a7/