لول سوئیچ دیاپازونی یا چنگالی (Tuning Fork Level Switch) یکی از پرکاربردترین انواع لول سوئیچ لرزشی محسوب می شود که به طور گسترده در اتوماسیون صنعتی برای تشخیص سطح مایعات و جامدات مورد استفاده قرار می گیرد.
این تجهیزات در دو نوع چنگال کوتاه با بهره گیری از سنسور بای مورف (Bimorph Sensor) که عمدتاً برای اندازهگیری سطح مایعات به کار می رود و چنگال بلند مجهز به سنسور استک (Stack Sensor) که مناسب تشخیص سطح جامدات است، طراحی و تولید می شوند.
عملکرد لول سوئیچ دیاپازونی به این صورت است که پس از اعمال ولتاژ، سنسور داخلی با فرکانس ثابتی شروع به ارتعاش می کند. زمانی که سطح سیال فرآیندی به چنگال سنسور می رسد، فرکانس یا دامنه ارتعاش تغییر می یابد. این تغییر به عنوان نشانه وجود سیال تشخیص داده شده و در نهایت سیگنال سوئیچینگ ON/OFF ارسال می شود.
با وجود دقت و قابلیت اطمینان بالا، در برخی شرایط ممکن است این لول سوئیچ ها با مشکلات و عیوب رایجی مواجه شوند. در این مقاله از تجهیز صنعت، به بررسی متداول ترین مشکلات لول سوئیچ دیاپازونی و همچنین راهکارهای عملی برای عیب یابی و رفع آن ها می پردازیم.
مشکلات رایج لول سوئیچ دیاپازونی و راه حل آنها
به طور کلی در صورت بروز خرابی در لول سوئیچ دیاپازونی بخش هایی مانند مدارهای الکترونیکی، منبع تغذیه، محل نصب، بدنه و چنگال ویبره از محتمل ترین عوامل بروز مشکل محسوب می شوند. در چنین شرایطی، نخستین اقدام باید بررسی سیگنال خروجی دستگاه باشد. سپس، با توجه به وضعیت عملکرد و نوع سیگنال خروجی، علت خرابی تحلیل شده و اقدامات اصلاحی متناسب انجام می گیرد. در ادامه مشکلات رایج و راه حل آنها بیان می شوند:
عدم وجود سیگنال خروجی
در صورتی که لول سوئیچ دیاپازونی هیچ سیگنال خروجی ارسال نکند، معمولاً مشکلاتی مانند قطع منبع تغذیه، اختلال در مدار یا سیم کشی نادرست عامل آن هستند. برای عیب یابی، اقدامات زیر توصیه می شود:
- بررسی منبع تغذیه و اطمینان از پایدار بودن ولتاژ و تطابق آن با مشخصات دستگاه
- کنترل اتصالات الکتریکی و شناسایی سیم های شل، قطع شده یا آسیب دیده
- بررسی نقشه سیم کشی به منظور پیشگیری از اتصال کوتاه یا اشتباه در اتصالات
ناپایداری سیگنال خروجی
سیگنال ناپایدار ممکن است در اثر تداخل های الکترومغناطیسی، آلودگی بدنه چنگال یا شل بودن اتصالات مکانیکی ایجاد شود. راه حل های پیشنهادی عبارتاند از:
- تمیز کردن بدنه چنگال و حذف رسوبات یا آلودگی هایی که بر ارتعاش تأثیر می گذارند.
- حذف یا کاهش منابع تداخل الکترومغناطیسی و نصب تجهیز در محل مناسب
- بررسی استحکام محل نصب و اطمینان از محکم بودن پیچ ها و اتصالات مکانیکی
آسیب دیدگی چنگال و تعویض تجهیز
آسیب چنگال می تواند در اثر کارکرد طولانی مدت، خوردگی ناشی از سیال یا ضربه مکانیکی رخ دهد. در صورت مشاهده آسیب، تعویض سوئیچ ضروری است. هنگام تعویض به نکات زیر توجه شود:
- انتخاب مدل و مشخصات فنی سازگار با شرایط فرآیند
- اطمینان از نصب و راه اندازی صحیح تجهیز جدید برای جلوگیری از آسیب های احتمالی
اهمیت موقعیت نصب و تنظیم صحیح
محل نصب لول سوئیچ دیاپازونی تأثیر مستقیمی بر دقت و عملکرد آن دارد. موقعیت نصب ایده آل باید شرایط زیر را داشته باشد:
- قرارگیری در ناحیهای با کمترین نوسانات سطح سیال جهت کاهش آلارم های اشتباه
- اجتناب از نصب در مسیر برخورد مستقیم یا شدید سیال
- تنظیم زاویه و ارتفاع نصب متناسب با شرایط واقعی فرآیندی
آلارم اشتباه (False Alarm)
بروز هشدارهای اشتباه معمولاً ناشی از ناپایداری فرکانس ارتعاش چنگال، تغییر خواص سیال یا تنظیمات نادرست دستگاه است. برای رفع این مشکل میتوان:
- جهت تنظیم فرکانس ارتعاش متناسب با نوع سیال یا شرایط فرایندی، با سازنده مشورت کرد.
- تغییرات خواص سیال مانند چگالی یا ویسکوزیته را بررسی و تنظیمات دستگاه را اصلاح نمود.
- برای تنظیم مجدد حساسیت سوئیچ سطح چنگال تنظیم، با سازنده تماس بگیرید و از تنظیم خودکار برای جلوگیری از آسیب به دستگاه خودداری کنید.
نگهداری و بررسی اجزای الکترونیکی
قطعات الکترونیکی مانند برد مدار و سنسورها ممکن است به مرور زمان دچار خرابی شوند. سرویس و نگهداری این بخش ها باید توسط افراد متخصص انجام شود. در این فرآیند لازم است:
- تعمیرکار دارای دانش و صلاحیت فنی کافی باشد.
- قطعات جایگزین کاملاً مطابق با مشخصات فنی دستگاه انتخاب شوند.
خطاهای خشک کار کردن یا سرریز شدن
خطاهای مربوط به خشک شدن سنسور یا سرریز معمولاً به دلیل نصب نادرست یا تنظیم اشتباه پارامترها ایجاد می شوند. راه حل ها شامل موارد زیر است:
- نصب سوئیچ در موقعیتی مناسب که امکان تشخیص دقیق تغییرات سطح سیال را فراهم کند.
- تنظیم آستانه هشدار سطح بالا و پایین مطابق با شرایط واقعی فرآیند
تمیزکاری رسوبات روی بدنه چنگال
تجمع رسوبات یا ناخالصی ها بر روی چنگال می تواند فرکانس ارتعاش را تغییر داده و دقت تشخیص را کاهش دهد. تمیزکاری دورهای بدنه چنگال برای عملکرد پایدار دستگاه ضروری است. توصیه می شود از پارچه یا برس نرم استفاده شده و از مواد شوینده خورنده یا ساینده اجتناب گردد.
جمع بندی
به طور کلی، رایج ترین عیوب لول سوئیچ دیاپازونی شامل عدم ارسال سیگنال خروجی، ناپایداری سیگنال، بروز آلارم های کاذب، خطاهای خشک کار کردن یا سرریز شدن و آسیب دیدگی چنگال است. در این مقاله، راهکارها و پیشنهادات عملی برای شناسایی و رفع هر یک از این مشکلات ارائه شد.
کاربران باید با توجه به شرایط فرایندی، نوع سیال و نحوه نصب، مناسب ترین راه حل را انتخاب کرده و با بازرسی و نگهداری دورهای از عملکرد پایدار و قابل اعتماد لول سوئیچ دیاپازونی اطمینان حاصل کنند. در مواردی که عیب به صورت مستقل قابل رفع نیست یا نیاز به بررسی تخصصی دارد، توصیه می شود در اسرع وقت از پرسنل فنی و تعمیرکاران مجرب کمک گرفته شود.
سوالات متداول
چرا لول سوئیچ دیاپازونی سیگنال خروجی ارسال نمی کند؟
عدم ارسال سیگنال معمولاً به دلایلی مانند قطع منبع تغذیه، ولتاژ نامناسب، سیم کشی اشتباه یا خرابی مدار الکترونیکی رخ می دهد. ابتدا ولتاژ و اتصالات بررسی شده و در صورت سالم بودن، برد داخلی باید توسط متخصص تست شود.
آیا تغییر خواص سیال بر عملکرد لول سوئیچ دیاپازونی تأثیر دارد؟
بله، تغییراتی مانند کاهش یا افزایش چگالی، تغییر ویسکوزیته یا دمای سیال می تواند باعث تغییر رفتار ارتعاشی چنگال و ایجاد خطا در تشخیص سطح شود. در این شرایط، تنظیم مجدد دستگاه ضروری است.
بهترین محل نصب لول سوئیچ دیاپازونی کجاست؟
بهترین محل نصب، نقطه ای با حداقل نوسانات سطح و تلاطم سیال است. توصیه می شود از نصب در مسیر ورودی یا خروجی سیال و نواحی دارای ضربه شدید جریان خودداری شود.
آیا رسوب روی چنگال می تواند باعث خطا شود؟
بله، تجمع رسوبات یا مواد چسبنده روی چنگال باعث تغییر فرکانس ارتعاش و کاهش دقت تشخیص می شود. تمیزکاری دوره ای با پارچه یا برس نرم برای حفظ عملکرد مناسب ضروری است.
چه زمانی باید لول سوئیچ دیاپازونی تعویض شود؟
در صورت مشاهده ترک، خوردگی شدید، تغییر شکل چنگال یا خرابی برد الکترونیکی غیرقابل تعمیر، تعویض دستگاه بهترین و ایمن ترین گزینه است.
هر چند وقت یک بار باید لول سوئیچ دیاپازونی سرویس شود؟
بسته به نوع سیال و شرایط محیطی، بازرسی دوره ای ماهانه یا فصلی توصیه می شود. در محیط های دارای آلودگی یا رسوب بالا، فواصل سرویس باید کوتاه تر باشد.
علت ناپایداری سیگنال در لول سوئیچ دیاپازونی چیست؟
سیگنال ناپایدار اغلب در اثر تداخل الکترومغناطیسی، لرزش های مکانیکی، شل بودن محل نصب یا وجود رسوبات روی چنگال ایجاد می شود. استفاده از کابل شیلددار، نصب صحیح و تمیزکاری دوره ای مشکل را برطرف می کند.
