در سیستم های هیدرولیک صنعتی و ماشینآلات سنگین، پمپ های دنده خارجی به دلیل ساختار ساده، مقاومت بالا در برابر آلودگی های سیال و قیمت مقرون به صرفه، انتخابی استاندارد به شمار می روند. شرکت اسپانیایی روکت (Roquet) با دهه ها تجربه در طراحی تجهیزات هیدرواستاتیک، سری L از پمپ های دنده خارجی خود را با ویژگی های متمایزی مانند بالانس هیدرواستاتیکی و راندمان حجمی پایدار به بازار عرضه کرده است.
پمپ دنده خارجی روکت L چیست و چگونه کار می کند؟
پمپ روکت سری L یک پمپ جابجایی مثبت (Positive Displacement Pump) است که بر اساس چرخش دو چرخ دنده هم اندازه (یکی محرک و دیگری متحرک) درون یک پوسته کار می کند. شفت ورودی پمپ به الکتروموتور یا موتور احتراقی متصل شده و چرخ دنده محرک را می چرخاند؛ این چرخ دنده نیز به نوبه خود چرخ دنده متحرک را به گردش درمی آورد.
با چرخش دنده ها، در لبه ورودی (ناحیه مکش) دندانه ها از یکدیگر باز می شوند. این عمل باعث ایجاد افت فشار (خلاء نسبی) در پورت مکش شده و سیال هیدرولیک را از مخزن به داخل پمپ می کشد. روغن هیدرولیک در فضای بین دندانه ها و دیواره پوسته پمپ به دام افتاده و به سمت خروجی (ناحیه فشار) هدایت می شود. در بخش خروجی، دندانه ها مجدداً درگیر شده، حجم فضا کاهش می یابد و سیال با غلبه بر مقاومت مدار، فشار لازم را تامین می کند.
مهم ترین ویژگی ساختاری این پمپ، سیستم تعادل هیدروستاتیکی (Hydrostatic Balance) و تنظیم خودکار فواصل جانبی (Automatic Lateral Adjustment) است. این مکانیزم با استفاده از بوش ها یا صفحات جانبی هیدرولیکی، نشت داخلی روغن را از نواحی پرفشار به نواحی کم فشار به حداقل می رساند و راندمان حجمی بالایی را حتی در اواخر عمر کاری پمپ تضمین می کند.
جدول مشخصات فنی پمپ روکت سری L
مشخصات فنی و هیدرولیکی عمومی خانواده پمپ های دنده خارجی روکت سری L در جدول زیر تدوین شده است:
| پارامتر عملیاتی | محدوده و مشخصات فنی استاندارد |
|---|---|
| محدوده جابجایی حجمی (Displacement) | ۴ تا ۲۶.۶ سانتیمتر مکعب بر دور ($cc/rev$) |
| محدوده دبی (در سرعت ۱۵۰۰ دور بر دقیقه) | ۶ تا ۴۰ لیتر بر دقیقه ($L/min$) |
| حداکثر فشار کاری مداوم (Continuous) | ۱۷۰ تا ۲۷۵ بار (بسته به سایز و مدل پمپ) |
| حداکثر فشار متناوب (Intermittent) | ۱۹۰ تا ۳۰۰ بار (در بازههای کوتاه زیر ۵ ثانیه) |
| محدوده سرعت دوران مجاز (Max RPM) | ۲۵۰۰ تا ۴۰۰۰ دور بر دقیقه (متناسب با حجم جابجایی) |
| نوع سیال توصیه شده | روغن هیدرولیک استاندارد ISO 6743 نوع HM، HV یا HG |
| محدوده ویسکوزیته مجاز سیال | مطابق با استاندارد ISO 3448 کلاس VG32 تا VG46 |
| محدوده دمای کاری روغن | ۲۰- تا ۸۰+ درجه سانتیگراد |
| کلاس پاکیزگی مورد نیاز روغن | کلاس ۱۹/۱۶ بر اساس استاندارد ISO 4406 |
| حداکثر میزان خلاء در خط مکش | کمتر از ۰.۳ بار |
انواع پمپ دنده خارجی روکت سری L
پمپ های روکت سری L از نظر ساختار بدنه، سیستم سوپاپ و قابلیت های ترکیبی به مدل های مختلفی تقسیم می شوند که انتخاب بهینه را برای طراحان مدار میسر می سازد:
۱. پمپ های تک (Single Pumps)
این مدل ساختار استاندارد و پایه دارد که شامل یک روتور دنده ای درون یک پوسته بوده و دارای یک پورت ورودی و یک پورت خروجی است. کدهای شناسایی این پمپ ها معمولاً با عبارت 1L شروع می شود.
۲. پمپ های چند طبقه یا دوبل (Multiple Pumps)
طراحی بدنه روکت L امکان کوپل کردن چند پمپ روی یک شفت مشترک را فراهم می کند.
- سری LM: پمپ های چند طبقه ای که از ترکیب دو یا چند پمپ سری L تشکیل شده اند.
- سری LS: پمپ های چند طبقه ای با ابعاد ترکیبی خاص (ترکیب سری L با سری های دیگر مانند LO).
- در این ساختار، لایه های مختلف پمپ دبی های متفاوتی را به بخش های مجزای مدار ارسال می کنند بدون اینکه نیاز به استفاده از چند الکتروموتور مجزا باشد.
۳. پمپ های مجهز به شیرهای کنترلی داخلی
برای کاهش لوله کشی و فشرده سازی یونیت هیدرولیک، روکت سری L با درب های انتهایی مجهز به انواع شیر آلات هیدرولیکی عرضه می شود:
- پمپ با شیر محدود کننده فشار (Relief Valve): مجهز به شیر فشارشکن داخلی جهت حفاظت از پمپ و سیستم در برابر اضافه بار.
- پمپ با رگلاتور دبی و شیر فشارشکن: امکان کنترل دقیق سرعت جریان خروجی (تامین دبی ثابت) به همراه ایمنی فشار را فراهم می کند.
- پمپ با مقسم دبی اولویت دار (Priority Flow Valve): جریان خروجی پمپ را به یک جریان اولویت دار ثابت و یک جریان فرعی تقسیم می کند تا یک بخش حساس از مدار همیشه دبی مورد نیاز خود را داشته باشد.
۴. پمپ های مجهز به بلبرینگ پشتیبان (Back-up Bearing)
مدل هایی که دارای شفت تقویت شده و یاتاقان اضافه هستند. این نوع برای کاربردهایی که شفت پمپ تحت بارهای شعاعی ناشی از اتصال مستقیم تسمه، پولی، زنجیر یا چرخ دنده قرار می گیرد، طراحی شده است.
مزایای فنی پمپ دنده خارجی روکت سری L
- راندمان حجمی پایدار: سیستم بالانس هیدروستاتیک با توزیع یکنواخت فشار در پشت صفحات جانبی، مانع از افت دبی پمپ در فشارهای بالا و زمان کارکرد طولانی می شود.
- مقاومت بدنه بالا: استفاده از آلیاژهای آلومینیوم با کیفیت و چدن ضد سایش در ساختار پوسته و درب ها، تحمل تنش های ناشی از فشارهای ضربه ای (پیک) را بالا می برد.
- انعطاف پذیری در نصب: این پمپ ها با انواع اتصالات رزوه ای گاز ($G$) به عنوان استاندارد و اتصالات فلانجی قابل سفارش هستند. همچنین شفت های ورودی در انواع مخروطی، خاردار (Splined) و موازی تک خار موجودند.
- تنوع بی نظیر شیرآلات یکپارچه: تجمیع شیر فشارشکن یا رگلاتور روی بدنه پمپ، هزینه های بلوک سازی و لوله کشی یونیت را به شدت کاهش می دهد.
کاربردهای پمپ دنده خارجی روکت L
به دلیل دوام مکانیکی بالا، این تجهیزات در صنایع گوناگونی به کار گرفته می شوند:
- ماشینآلات کشاورزی: انواع تراکتورها، کمباین ها و لودرهای کشاورزی جهت تامین توان جک های بالابر و هدایت سیستم فرمان.
- تجهیزات راه سازی و عمرانی: مینی لودرها، بیل های مکانیکی کوچک و ماشینآلات حفر تونل.
- صنایع جابجایی مواد: لیفتراک ها، جرثقیل های کارگاهی و دک های بارگیری هیدرولیکی.
- هیدرولیک صنعتی: یونیت های هیدرولیک کارگاهی، پرس های سبک فرم دهی و سیستم های روان کاری هیدرولیکی چرخ دنده ها.
نکات مهندسی نصب، راه اندازی و نگهداری
طول عمر یک پمپ هیدرولیک مستقیماً به ترتیبات نصب و نگهداری آن بستگی دارد. رعایت اصول زیر برای پمپ روکت سری L الزامی است:
اصول نصب و کوپلینگ پمپ
- حذف بارهای شعاعی و محوری: شفت پمپ در نسخه استاندارد به هیچ عنوان نباید بارهای شعاعی یا محوری را تحمل کند. اتصال مستقیم پمپ به موتور باید حتماً از طریق کوپلینگ انعطاف پذیر (Flexible Coupling) انجام شود. این کوپلینگ باید اجازه حرکت آزادانه شعاعی و محوری در محدوده ۰.۳ تا ۰.۴ میلی متر را بدهد تا ارتعاشات موتور به پمپ منتقل نشود.
- تراز بودن شفت ها: عدم هم راستایی میان شفت موتور و پمپ، کاسه نمد را مستهلک کرده و باعث نشتی شدید روغن یا بریدن شفت پمپ می شود.
الزامات راه اندازی اولیه
- تست جهت چرخش: قبل از روشن کردن موتور برای اولین بار، جهت چرخش شفت پمپ (ساعتگرد یا پادساعتگرد) را با جهت چرخش موتور مطابقت دهید. چرخش در جهت اشتباه فوراً کاسه نمد پمپ را نابود می کند.
- پر کردن بدنه پمپ با روغن: هرگز پمپ را به صورت خشک روشن نکنید. قبل از استارت، بدنه پمپ را از طریق پورت ها با روغن تمیز مدار پر کنید تا دنده ها در لحظات اولیه بدون روان کار نچرخند.
نگهداری و کنترل کیفیت سیال
- سرویس فیلتراسیون: آلودگی و وجود ذرات معلق در روغن عامل اصلی خرابی های پمپ های دنده ای است. فیلترهای خط برگشت و مکش باید در فواصل زمانی مشخص تعویض شوند تا کلاس پاکیزگی روغن در سطح استاندارد حفظ شود.
- گشتاور سفت کردن اتصالات رزوه ای: در صورت استفاده از پورت های رزوه ای استاندارد (نوع G)، برای جلوگیری از ترک خوردن پوسته آلومینیومی، حتماً از اتصالات رزوه ای موازی (استوانه ای) به همراه واشر آب بندی استفاده کرده و اتصالات مخروطی را به کار نبرید.
- جلوگیری از کاویتاسیون: سایز لوله ها و شیلنگ های مکش باید به اندازه ای بزرگ باشد که مقدار مکش و افت فشار در ورودی پمپ هرگز از ۰.۳ بار فراتر نبود؛ در غیر این صورت پدیده کاویتاسیون رخ داده و دنده ها دچار خوردگی شدید فیزیکی می شوند.
راهنمای سیستم کدگذاری (Type Code)
برای سفارش پمپ روکت سری L، کدهای شناسایی بر اساس ویژگیهای تجهیز چیدمان می شوند. ساختار این کدهای کاتالوگی به شرح زیر است:
نمونه ساختار کد: 1L – 12 – D – E – 10 – R
- بخش اول (تعداد طبقات): عدد ۱ برای پمپ تک و عدد ۲ برای پمپ دو طبقه.
- بخش دوم (کد سری): حرف L که نشان دهنده خانواده پمپ است.
- بخش سوم (حجم دبی تئوری): اعدادی مانند ۶، ۹، ۱۲، ۱۶، ۲۲ یا ۴۰ که نشان دهنده دبی پمپ در سرعت ۱۵۰۰ دور بر دقیقه هستند.
- بخش چهارم (جهت چرخش): حرف D برای راست گرد و حرف L برای چپ گرد .
- بخش پنجم (نوع شفت ورودی): حروفی مانند E (شفت مخروطی ۱:۸) یا G (شفت خاردار استاندارد SAE).
- بخش ششم (نوع فلنج یا تابه): اعدادی مانند ۱۰ یا ۳۱ که نوع استاندارد فلنج نصب چهارپیچ یا دو پیچ را مشخص می کنند.
- بخش هفتم (نوع پورتها): نشان دهنده فرم رزوه ای یا فلانجی اتصالات ورودی و خروجی.
نقد و بررسیها
هنوز بررسیای ثبت نشده است.
.فقط مشتریانی که این محصول را خریداری کرده اند و وارد سیستم شده اند میتوانند برای این محصول دیدگاه(نظر) ارسال کنند.