راهنمای انتخاب گیج فشار ویکا

Wika برند صاحب نام آلمانی در زمینه طراحی تجهیزات ابزار دقیق است که انواع گیج‌های فشار بوردون تیوپ، کپسولی، دیافراگمی و دیجیتالی را تولید می‌کند. مدل‌های بوردون تیوپ ویکا برای نصب روی فشار متوسط تا بالا مناسب هستند، در حالیکه از مدل‌های کپسولی این برند برای فشارهای پایین استفاده می‌شود.

Wika حتی متوجه انواع سیالات خورنده، اسیدی، غلیظ و چسبناک نیز بوده و طیف کاربردی از گیج‌های دیافراگمی را طراحی کرده است. انتخاب درست این گیج‌ها به فاکتورهایی مانند محدوده فشار، نوع سیال، شرایط محیطی و نوع اتصال آنها بستگی دارد. اما مهمترین نکته راهنمای انتخاب و خرید گیج فشار ویکا، تطبیق نوع گیج با شرایط واقعی فرایند است که در این مقاله همراه با معرفی محصولات این برند بررسی خواهیم کرد.

انواع گیج فشار ویکا (Wika)

گیج‌های فشار ویکا براساس استانداردهای بین‌المللی مثل EN ۸۳۷ طراحی و تولید شده‌اند و با توجه به نوع اندازه‌گیری در چند دسته‌بندی اصلی قرار دارند. این دسته‌بندی شامل گیج‌های بوردون تیوپ، کپسولی، دیافراگمی، دیجیتالی و مدل‌های روغنی است. هر نوع برای نصب در محدوده فشار و شرایط محیطی مشخص طراحی شده‌ و انتخاب درست آنها به هماهنگی مدل با شرایط فرایندی بستگی دارد.

گیج‌های بوردون تیوپ ویکا

گیج‌های بوردون تیوپ از کاربردترین انواع گیج فشار ویکا (Wika) هستند که برای اندازه‌گیری فشار در محدوده متوسط تا بالا استفاده می‌شوند. این گیج‌ها براساس تغییر شکل یک لوله فلزی خمیده کار می‌کنند. این لوله با اعمال فشار، تمایل به باز شدن دارد و حرکت آن به عقربه گیج فشار منتقل می‌شود. گیج‌های بوردون تیوپ ویکا برای فشارهای متوسط تا بالا از محدوده ۱  الی ۱۰۰۰ بار طراحی شده‌اند، اما برای نصب روی خطوط با فشار بسیار پایین کارایی ندارند. مدل‌های ۲۳۲.۵۰ و ۲۱۳.۵۳ با بدنه استیل یا برنجی از معروف‌ترین مدل‌های بوردون  تیوب Wika هستند.

توصیه می‌کنیم که این مدل‌های بوردون تیوپ ویکا را هرگز روی خطوط با لرزش مداوم نصب نکنید. زیرا عقربه شدیداً می‌لرزد و دقت اندازه‌گیری یا عمر گیج کوتاه می‌شود. معمولا مشتریان فقط اطلاعاتی درباره مقدار فشار نرمال و سایز صفحه دارند، اما باید درباره لرزش خط و نوع سیال نیز پرسجو شود. اگر لرزش خط زیاد است، مدل پر شده با روغن مانند ۲۳۲.۵۰ یا ۲۳۳.۵۰ را پیشنهاد می‌کنیم.

گیج بوردون تیوپ ویکا مدل ۲۳۲.۵۰

این مدل با بدنه استیل ضد زنگ و قابلیت پرشدگی با روغن کاربردی‌ترین گیج برند ویکا برای فشارهای متوسط رو به بالا است.

گیج بوردون تیوپ ویکا مدل ۲۱۳.۵۳

این مدل با بدنه برنجی عرضه شده و برای نصب در محیط‌های خورنده مناسب است. قیمت اقتصادی این گیج برای نصب روی سیستم‌های عمودی و ساختمانی کارایی دارد.

گیج بوردون تیوپ ویکا مدل ۱۰.۱۱۱

اقتصادی‌ترین مدل بوردون تیوپ ویکا است که برای استفاده در کاربردهای عمومی و کم فشار نصب می‌کنند.

گیج‌های کپسولی ویکا

گیج‌های کپسولی ویکا برای اندازه‌گیری فشارهای بسیار پایین و نزدیک خلا طراحی شده‌اند. این گیج‌ها براساس تغییر شکل یک کپسول حساس به فشار کار می‌کنند و دقت بالایی در محدوده فشار پایین دارند. بازه معمول طراحی این گیج‌ها در رنج صفر الی ۲۵ میلی بار تا صفر الی ۶۰۰ میلی بار متغیر است، اما در کل برای نصب روی خطوط با فشار بالا توصیه نمی‌شوند. کلاس دقت این گیج‌ها نیز معمولاً ۱.۰ یا ۱.۶ مطابق استاندارد EN ۸۳۷ است.

از این مدل‌های کپسولی در صنایع دارویی، آزمایشگاهی و اندازه‌گیری فشار در سیستم‌های تهویه استفاده می‌کنند. در هر صورت هرگز یک گیج کپسولی ویکا را برای نصب روی خطوط با فشار متوسط یا بالا نمی‌فروشند. زیرا کپسول این گیج‌ها در همان فشار اول پاره می‌شود. خرید گیج فشار کپسولی ویکا را زمانی توصیه می‌کنیم که فشار خط در حد چند میلی بار است. همیشه در لحظه مشاوره فنی از مشتریان درباره فشار میلی بار خط پرسجو می‌کنیم و اگر عدد فشار کمتر از یک بار است، نصب یک مدل کپسولی را پیشنهاد می‌کنیم.

گیج کپسولی ویکا مدل ۶۳۲.۵۰

این مدل کاربردی‌ترین گیج کپسولی برند ویکا است که برای نصب روی خطوط با فشار بسیار پایین نزدیک خلا در سایز‌های بزرگ ۱۰۰ و ۱۶۰ میلیمتری طراحی شده است.

گیج کپسولی ویکا مدل ۶۱۲.۳۴

این مدل برای اندازه‌گیری فشارهای پایین در صنایع دارویی و آزمایشگاهی استفاده شده و دقت بالایی در محدوده میلی بار دارد.

گیج‌های دیافراگمی ویکا (Wika)

گیج‌های دیافراگمی ویکا برای فشارهای پایین، سیالات خورنده، چسناک یا آلوده طراحی شده‌اند. این گیج‌ها با استفاده از یک دیافراگم مقدار فشار را اندازه‌گیری می‌کنند. مدل‌های مختلف این گیج‌ها طبق استاندارد EN ۸۳۷-۳ طراحی شده و محدوده فشار صفر الی ۱۶ میلی بار تا مقادیر بالاتر را اندازه‌گیری می‌کنند.

ویکا بدنه و قطعاتِ در تماس با سیالِ این گیج‌ها را از استیل ضد زنگ می‌سازد. اما برای مقاومت بالاتر نیز از متریال‌های خاص مثل PTFE، تانتالوم یا هاستلوی نیز استفاده کرده است. اما در نظر داشته باشید که گیج‌های دیافراگمی ویکا برای فشارهای بالاتر از ۴۰ بار مناسب نیستند و قیمت آنها در مقایسه با مدل‌های ساده بوردون تیوپ به مراتب بالاتر است.

گیج دیافراگمی ویکا مدل ۴۳۲.۵۰

این مدل پرکاربردترین گیج دیافراگمی ویکا است که برای نصب روی فشارهای پایین و سیالات خورنده طراحی شده است. ایمنی اضافه بار آن تا ۵ برابر مقدار کامل مقیاس است.

گیج دیافراگمی ویکا مدل ۴۳۲.۳۰

این مدل نسخه بسیار ایمن برای کاربردهای حساس و خطرناک از برند Wika است که قابلیت ایمنی اضافه بار بالایی دارد.

گیج دیافراگمی ویکا مدل ۴۳۳.۵۰

این مدل با قابلیت پرشدگی روغن عرضه شده و برای نصب در محیط‌های پرلرزش و یا پروژه‌ها با دینامیک بالا کارایی دارد.

گیج‌های دیجیتالی ویکا

در گیج‌های دیجیتالی ویکا به جای عقربه مکانیکی از نمایشگر دیجیتالی استفاده شده است. این گیج‌ها برای نصب در محیط‌های صنعتی، فضاهای آزمایشگاهی و سیستم‌های حساس مناسب هستند. این گیج‌ها یک سنسور حساس استرین گیج دارند و مدار الکترونیکی از نوع پلی وستون است که نیروی وارد بر سنسور را به سیگنال الکتریکی تبدیل می‌کند.

نمایشگر دیجیتالی خطای خوانش را کم می‌کند و در عین حال قابلیت ثبت و انتقال داده را دارند. از طرفی در برابر لرزش، دما و شرایط سخت محیطی کاملا مقاوم هستند. برای همین است که با پایداری کالیبراسیون بالایی طراحی شده‌اند. دقت بالا، خوانایی آسان و امکان ثبت داده از مزایای اصلی گیج‌های دیجیتالی ویکا است. برای همین مدل‌های ایده‌آل در کاربردهای کالیبراسیون و تست هستند. اما نیاز به منبع تغذیه دارند و قیمت آنها در مقایسه با مدل‌های مکانیکی بالاتر است.

گیج دیجیتالی ویکا مدل CPG500

این مدل قابلیت تولید فشار و اندازه‌گیری همزمان را دارد. دقت آن ۰.۲۵ از اسپن است و با نرخ نمونه برداری تا ۱۰۰ اندازه‌گیری بر ثانیه طراحی شده است. همچنین از درجه حفاظت IP67 برخوردار است.

گیج دیجیتالی ویکا مدل CPG1200

این مدل با باتری کار می‌کند و ساختار محکمی دارد. همچنین از امکان انتقال داده با استفاده از USB و بلوتوث برخوردار است. دقت این مدل ۰.۵ الی ۰.۲۵ درصد است و با تاییدیه EX مناسب مناطق Zone ۱,۲ طراحی شده است.

گیج دیجیتالی ویکا مدل‌های CPG-KITH و CPG-KITP

مدل‌های تخصصی طراحی شده برای اجرای تست‌های پنوماتیکی و هیدرولیکی هستند. دقت هر دو مدل ۰.۱ تا ۰.۰۵ درصد است. سیال انتقالی این گیج‌ها از آب مقطر یا روغن معدنی است و بازه فشار تا حداکثر ۷۰۰ بار را تحمل می‌کنند.

مقایسه انواع گیج فشار ویکا

راهنمای انتخاب گیج فشار ویکا بدون مقایسه کاربردی مدل‌ها کنار هم عملاً بی‌فایده است. انتخاب این گیج‌ها وقتی سخت می‌شود که چند نوع مختلف از آنها را کنار یکدیگر بگذارید و بررسی کنید که هر کدام در چه شرایط خاصی عملکرد بهتری دارند. گیج‌های بوردون تیوپ ویکا در فشار متوسط و رو به بالا قوی هستند، اما در فشار پایین یا محیط‌های ارتعاشی کم می‌آورند. در مقابل یک گیج کپسولی ویکا برای نصب روی فشارهای میلی بار یا نزدیک به خلا عالی است.

نکته‌های فنی و معیارهای انتخاب گیج فشار ویکا

راهنمای انتخاب گیج فشار ویکا فقط به فشار خط محدود نمی‌شود. حتی وقتی نوع گیج نیز مشخص است، باید بررسی کنید که محدوده فشار، کلاس دقت، نوع سیال و شرایط محیطی محل نصب گیج چگونه است؟ اگر فقط یکی از این معیارها را نادیده بگیرید، گیج فشار روی شرایط حساس فرایند کار نمی‌کند و یا زود از کار می‌افتد. معیارهای انتخاب انواع گیج فشار ویکا کاملاً تحت تاثیر شرایط فرایندی است. در ادامه این معیارها را با جزئیات بررسی می‌کنیم.

بررسی محدوده فشار گیج مناسب فرایند

محدوده فشار مهمترین پارامتر فنی انتخاب گیج فشار ویکا است. اگر این محدوده اشتباه انتخاب شود، دقت اندازه‌گیری کم شده یا گیج شدیداً آسیب می‌بیند. محدوده فشار گیج انتخابی باید با فشار واقعی فرایند هماهنگ باشد. تا جاییکه فشار کار عادی در حدود ۶۰ الی ۷۰ درصد محدوده اندازه‌گیری گیج قرار بگیرد. ولی چند نکته وجود دارد:

• حداکثر فشار خط را در نظر بگیرید. گیج انتخاب شده باید فشارهای ناگهانی و ضربه‌های فشاری خط را تحمل کند.
• اگر فرایند شامل فشار منفی یا خلا است، حتماً گیجی را از سبد محصولات ویکا تهیه کنید که فشار منفی را پشتیبانی کند.

هرگز نباید گیجی بخرید که فشار نرمال خط در لبه محدوده‌اش قرار بگیرد. اکثر مشتری‌ها معمولاً فقط اطلاعاتی درباره فشار نرمال می‌گویند. اما همیشه اطلاعات تکمیلی از قبیل حداقل فشار، فشار نرمال و حداکثر فشار را پرسجو می‌کنیم تا گیجی پیشنهاد شود که فشار نرمال خط در محدوده ۶۰ الی ۷۰ درصد آن قرار بگیرد.

ارزیابی کلاس دقت گیج

کلاس دقت گیج فشار ویکا مشخص می‌کند که مقدار نمایش داده شده چقدر به فشار واقعی نزدیک است. بررسی این فاکتور روی کیفیت کنترل فرایند اثرگذار است. کلاس دقت در محصولات ویکا به صورت درصدی از محدوده اندازه‌گیری بیان می‌شود. مثلاً کلاس ۱.۰ یعنی حداکثر خطای گیج ۱ درصد از کل محدوده است. انواع گیج‌های ویکا در کلاس‌های ۱.۰ و ۱.۶ عرضه می‌شوند و کلاس ۱.۰ دقت بالاتری از کلاس ۱.۶ دارد.

برای کاربردهای عمومی خرید گیج فشار ویکا کلاس ۱.۶ کافی است، اما در پروژه‌های آزمایشگاهی کم می‌آورد. به عنوان مثال در یکی از موارد فروش گیج ویکا با مشتری در تماس بودیم که گیج را برای کالیبراسیون تجهیزات آزمایشگاهی می‌خواست، اما بودجه‌اش محدود بود. به او توضیح دادیم که کلاس ۱.۶ برای کار او مناسب نیست و باید کلاس ۱.۰ را تهیه کنید. البته می‌توانست یک گیج دیجیتالی ویکا با دقت ۰.۰۲۵ درصد نیز تهیه نماید. ولی به هر حال برای مدیریت هزینه، مدل بوردون تیوپ با کلاس ۱.۰ اما سایز کوچک را پیشنهاد کردیم.

ارزیابی شرایط محیطی محل نصب گیج فشار ویکا

شرایط محیطی قادر است که روی عملکرد و عمر مفید گیج اثر مستقیم بگذارد. دما، رطوبت، لرزش و محیط‌های خاص هر کدام فاکتورهایی هستند که باید در راهنمای انتخاب گیج فشار ویکا بررسی کنیم.

• در محیط‌های پرلرزش مثل ماشین‌آلات و کمپرسورها، گیج‌های خشک دچار نوسان عقربه می‌شوند. در چنین پروژه‌هایی باید گیج ویکار روغنی از نوع گلیسیرینی برای دمای پایین و سیلیکونی برای دمای بالای ۱۶۰ درجه تهیه کنید.
• دمای محیط، عامل تعیین کننده است و باید از روی کاتالوگ محصولات آن را با دمای فرایند تطبیق دهید.
• در محیط‌های همیشه مرطوب و یا محل‌هایی که دائماً در معرض شستشو هستند، گیج ویکا با بدنه استیل ۳۱۶ را تهیه کنید.
• انتخاب گیج ویکا با درجه ایمنی EX برای نصب در محیط‌های خطرناک دارای گاز یا بخار قابل اشتعال الزامی است.

بررسی نوع سیال و تطبیق با متریال گیج

انتخاب گیج فشار بدون در نظر گرفتن نوع سیال یکی از رایج‌ترین اشتباهات است. سیال‌های خورنده می‌توانند لوله بوردون گیج را در عرض چند هفته از بین ببرند و یا سیال چسبناک مسیر فشار را مسدود می‌کند. جدول زیر یک چشم انداز کلی برای تطبیق متریال با شرایط سیال است:

اشتباهات رایج انتخاب گیج فشار ویکا

نکات ذکر شده در راهنمای انتخاب گیج فشار ویکا ساده به نظر می‌رسند، اما یک بی‌دقتی کوچک می‌تواند به خرابی زودرس یا خطاهای اندازه‌گیری منجر شود. بیشترین اشتباهات در نتیجه نادیده گرفتن شرایط واقعی فرایند هستند، مواردی مانند:

• انتخاب گیج دقیقاً در فشار نرمال خط بدون در نظر گرفتن حاشیه اطمینان
• استفاده از گیج‌های معمولی بدون دیافراگم سیل برای سیالات خورنده
• نادیده گرفتن لرزش محیط و نصب گیج خشک
• سایز صفحه ۶۳ برای فشارهای بالا
• عدم هماهنگی نوع اتصال با خط
• عدم توجه به تاییدیه EX برای نصب گیج در محیط‌های پرخطر انفجاری

سوالات متداول

چطور بررسی کنیم که برای فرآیند استفاده از گیج بوردون تیوب مناسب است یا دیافراگمی؟

اگر فشار متوسط تا بالا و سیال غیر خورنده است، نصب یک مدل بوردون تیوب کافی است. اما برای سیالات خورنده، چسبناک یا فشار پایین مدل دیافراگمی را تهیه کنید.

برای اندازه گیری سیالات خورنده چه متریال یا تجهیزی را پیشنهاد می‌کنید؟

برای سیالات خورنده استفاده از گیج دیافراگمی یا نصب مدل بوردون تیوب با دیافراگم سیل و متریال مقاوم مانند هاستلوی را از میان محصولات ویکا پیشنهاد می‌کنیم.

گیج دیجیتالی ویکا برای چه کاربردهایی مناسب است؟

از گیج های دیجیتالی ویکا برای پروژه‌های حساس و دقیق مانند کالیبراسیون، تست دقیق و اهداف آزمایشگاهی استفاده کنید.