سنسور دما دانفوس

سنسور دما دانفوس سری MBT؛ راهنمای کامل PT100، PT1000 و انتخاب مدل مناسب

در بسیاری از فرآیندهای صنعتی، دقت در اندازه  گیری دما مستقیما روی کنترل فرآیند، حفاظت تجهیزات و پایداری سیستم اثر می  گذارد. سنسور دما دانفوس سری MBT یکی از خانواده  های صنعتی این برند است که برای اندازه  گیری دما در سیستم  های خنک  کاری، روغن  های روان  کاری و هیدرولیک، سردخانه  ها و کاربردهای دریایی طراحی شده است.

تنوع مدل  های این سری از نظر نوع المان (Pt100 یا Pt1000)، نوع اتصال (۲ یا ۳ سیمه)، رنج دما و وجود یا نبود ترانسمیتر داخلی، انتخاب را کمی پیچیده می  کند؛ به  خصوص وقتی دو سنسور دما از ظاهر شبیه هم به نظر می  رسند اما یکی از نظر کد فنی دقیقا همان چیزی است که فرآیند شما نیاز دارد و دیگری نه. در این راهنما، خانواده  های اصلی MBT، تفاوت المان  های اندازه  گیری، نوع اتصال، متریال بدنه و نکات انتخاب مدل مناسب را مرور می  کنیم تا انتخاب نهایی روی دیتاشیت و شرایط واقعی فرآیند بایستد، نه صرفا روی نام تجاری.

خانواده  سنسور دما MBT دانفوس

خانواده Danfoss temperature sensor سری MBT شامل چند زیر مجموعه است که برای شرایط نصب و کاربردهای متفاوت طراحی شده  اند: MBT 5250، MBT 5252، MBT 5260، MBT 3250، MBT 3252 و MBT 5560. تفاوت این مدل  ها فقط در شماره محصول نیست؛ ساختار مکانیکی، امکان تعویض المان اندازه  گیری، نوع اتصال و وجود ترانسمیتر هم بین آن  ها فرق می  کند.

MBT 5250، MBT 5252 و MBT 5260؛ سنسورهای صنعتی سنگین

این سه سری در گروه سنسورهای مقاوم و سنگین دانفوس قرار می  گیرند و بیشتر برای کنترل دمای برج  های خنک  کن، روغن روان  کاری، روغن هیدرولیک و سردخانه  های سنگین به کار می روند؛ برخی پیکربندی  ها تاییدیه دریایی هم دارند. نکته مهم این خانواده، امکان تعویض المان اندازه  گیری در برخی مدل  هاست؛ یعنی در صورت خرابی، لازم نیست کل سنسور را تعویض کرد بلکه می  توان فقط بخش حساس را تعویض کرد.

MBT 3250 و MBT 3252؛ نسخه سبک  تر

این دو مدل نسخه جمع  و جورتر همان خانواده هستند و برای کاربردهایی مناسبند که به سنسور سبک  تری نیاز دارند. انتخاب بین این  ها و سری  های سنگین  تر بیشتر به شرایط نصب و فضای در دسترس بستگی دارد تا صرفاً سبک  تر یا سنگین  تر بودن.

MBT 5560؛ سنسور با ترانسمیتر یکپارچه

در MBT 5560، سنسور و مدار تبدیل سیگنال در یک بدنه واحد قرار گرفته  اند. این طراحی برای پروژه  هایی مناسب است که قرار است سیگنال دما مستقیما و بدون نیاز به ترانسمیتر جداگانه به سیستم کنترل برسد.

المان اندازه گیری Pt100 و Pt1000؛ تفاوت و کاربرد

مهم  ترین پارامتر در انتخاب سنسور MBT، نوع المان اندازه  گیری آن است. این سنسورها از نوع RTD یا Resistance Temperature Detector هستند؛ یعنی با تغییر دما، مقاومت الکتریکی یک عنصر پلاتینی تغییر می  کند و از روی همین تغییر، دما محاسبه می  شود.

PT100 مقاومتی معادل ۱۰۰ اهم در صفر درجه سانتی  گراد دارد و یکی از رایج  ترین استانداردهای ابزار دقیق صنعتی است؛ اکثر کنترلرها و نمایشگرهای قدیمی  تر با آن سازگارند.

PT1000 در همان دما مقاومتی معادل ۱۰۰۰ اهم دارد. چون تغییر مقاومت آن نسبت به دما بزرگ  تر است، اثر مقاومت خود کابل روی نتیجه اندازه  گیری کمتر می  شود؛ به همین دلیل در مسیرهای طولانی  تر گزینه بهتری محسوب می  شود. اما این مزیت فقط زمانی به کار می  آید که ورودی تجهیز دریافت  کننده، مثل PLC، کنترلر یا ترانسمیتر، هم از Pt1000 پشتیبانی کند.

اگر سیستم کنترل موجود شما ورودی Pt100 دارد، رفتن سراغ Pt1000 بدون بررسی سازگاری منطقی نیست؛ انتخاب درست، تلفیقی از نوع المان، ورودی تجهیز، طول کابل و دقت مورد نیاز است.

اتصال ۲ سیمه و ۳ سیمه؛ کدام را انتخاب کنیم؟

سیم  های رابط بین سنسور و تجهیز اندازه  گیری هم مقداری مقاومت الکتریکی دارند و اگر این مقاومت لحاظ نشود، در محاسبه دما خطا ایجاد می  کند. برای همین، نوع سیم  بندی RTD اهمیت دارد.

در اتصال ۲ سیمه، دو رشته سیم بین سنسور و تجهیز کشیده می  شود؛ ساختار ساده و اقتصادی است اما مقاومت کابل مستقیماً وارد اندازه  گیری می  شود، به  خصوص در مسیرهای طولانی.

در اتصال ۳ سیمه، مدار طوری طراحی شده که اثر مقاومت کابل تا حد زیادی جبران می  شود؛ به همین دلیل در کاربردهای صنعتی که دقت اهمیت دارد، رایج  تر است.

قاعده عملی: برای فاصله کوتاه و کاربرد ساده، ۲ سیمه کافی است؛ برای مسیرهای بلندتر یا جایی که دقت اهمیت بیشتری دارد، ۳ سیمه انتخاب بهتری است. در هر دو حالت، ترمینال تجهیز دریافت  کننده هم باید با همین نوع سیم  بندی سازگار باشد.

متریال بدنه و لوله محافظ

جنس بدنه و لوله محافظ به همان اندازه المان و رنج دما اهمیت دارد، چون سنسور معمولاً در تماس مستقیم با رطوبت، روغن، مواد شیمیایی یا ارتعاش قرار می  گیرد. در خانواده MBT، دو متریال رایج AISI 316 Ti (شماره متریال ۱.۴۵۷۱) و AISI 316 L (شماره متریال ۱.۴۴۰۴) استفاده می  شوند؛ هر دو از خانواده فولادهای ضد زنگ آستنیتی با مقاومت خوردگی خوب هستند، با این تفاوت که 316L به دلیل کربن پایین  تر در محیط  های حساس  تر به خوردگی ترجیح داده می  شود و 316Ti با پایدارسازی تیتانیوم برای برخی شرایط دمایی و محیطی خاص مناسب  تر است.

در کاربردهای دریایی یا محیط  های خورنده، انتخاب متریال درست اهمیت بیشتری پیدا می  کند؛ اما تاییدیه نهایی و سازگاری شیمیایی باید از دیتاشیت همان مدل استخراج شود، نه از یک قاعده کلی.

محدوده دمای سنسور دما دانفوس MBT

بر اساس منابع رسمی دانفوس، خانواده سنسورهای دمای صنعتی این شرکت در مجموع بازه ای از ۵۰- تا بیش از ۸۰۰ درجه سانتی  گراد را پوشش می  دهد. اما این عدد مربوط به کل خانواده صنعتی است، نه یک مدل خاص؛ برای مثال بسیاری از پیکربندی  های Pt در سری  های MBT 5250 و MBT 5252 در بازه ای در حدود ۵۰- تا ۲۰۰ درجه سانتی  گراد کار می  کنند.

پیش از خرید، حداقل و حداکثر دمای واقعی فرآیند و نه فقط دمای معمول کارکرد، بلکه دمای پیک احتمالی هنگام راه  اندازی یا بروز خطا؛ نوع المان و ساختار لوله محافظ؛ و محدوده دقیق درج  شده در دیتاشیت همان کد فنی را بررسی کنید.

به بیان ساده، اگر فرآیند شما در بازه صفر تا ۱۵۰ درجه کار می  کند، انتخاب سنسوری با بالاترین رنج ممکن مزیتی ایجاد نمی  کند؛ مدل باید از نظر دقت، اتصال، طول پروب و متریال هم با شرایط واقعی همخوانی داشته باشد.

ترانسمیتر داخلی در سنسور MBT

RTD مثل Pt100 فقط مقاومت را تغییر می  دهد؛ این تغییر باید به سیگنالی تبدیل شود که PLC یا سیستم مانیتورینگ بتواند آن را بخواند. این کار بر عهده ترانسمیتر دماست که معمولاً سیگنال را به خروجی استاندارد چهار تا بیست میلی  آمپر تبدیل می  کند.

در برخی مدل  های MBT، از جمله MBT 5560، این ترانسمیتر داخل بدنه سنسور قرار گرفته است. در برخی پیکربندی  های MBT 5252 هم می  توان ترانسمیتر جداگانه  ای مثل MBT 9110 را به مجموعه اضافه کرد.

استفاده از سنسور با ترانسمیتر یکپارچه چند مزیت دارد: نیاز به تجهیز جداگانه در مسیر را حذف می  کند، سیگنال استاندارد را مستقیما به ورودی سیستم کنترل می  رساند و برای مسیرهای طولانی  تر مناسب  تر است. اما اگر PLC یا کنترلر شما ورودی RTD مستقیم دارد، احتمالا نیازی به این پیچیدگی اضافه نیست. پس پیش از سفارش ترانسمیتر دما MBT، اول ورودی سیستم کنترل خود را بررسی کنید.

کاربردهای صنعتی سنسور دما MBT

• برج خنک کن: کنترل دمای آب یا سیال گردشی برای مدیریت عملکرد تجهیزات خنک کننده؛ در این کاربرد طول پروب و نوع اتصال فرآیندی اهمیت زیادی دارد.
• روغن روان کاری: پایش دمای روغن در تجهیزات دوار؛ افزایش غیرعادی دما معمولاً نشانه تغییر شرایط کاری یا بروز مشکل است.
• روغن هیدرولیک: دمای روغن مستقیم روی عملکرد مدار هیدرولیک اثر می گذارد؛ در این کاربرد علاوه بر رنج دما، فشار کاری و طول قسمت در تماس با سیال هم باید بررسی شود.
• سردخانه ها و تبرید صنعتی: به دلیل دمای پایین و رطوبت بالا، انتخاب سنسور باید بر اساس رنج دمایی واقعی و شرایط محیطی انجام شود، نه فقط نام تجاری مدل.
• کاربردهای دریایی: رطوبت، ارتعاش دائمی و تماس با هوای شور در این محیط بیشتر از کاربردهای خشکی است؛ برای همین در پروژه های کشتی و سکو معمولاً جنس بدنه و نوع اتصال الکتریکی حساس تر انتخاب می  شود. تاییدیه دریایی هم باید دقیقاً برای همان کد فنی محصول بررسی شود، چون این تاییدیه برای همه پیکربندی  های یک خانواده یکسان نیست.
• کاربردهای عمومی صنعت: ماشین آلات و تجهیزات فرآیندی متنوع دیگری هم می توانند از این خانواده سنسور استفاده کنند؛ در همه این موارد، انتخاب باید از فرآیند شروع شود نه از نام محصول.

راهنمای انتخاب مدل مناسب سنسور دما دانفوس

پیش از سفارش، بهتر است این هفت مورد را مشخص کنید:

1. نوع المان (PT100 یا PT1000): بستگی به این دارد که ورودی کنترلر یا PLC شما از کدام پشتیبانی می  کند.
2. رنج دما: حداقل و حداکثر دمای واقعی فرآیند، از جمله دمای پیک احتمالی.
3. طول پروب: باید با عمق نصب و محل قرارگیری المان نسبت به سیال هماهنگ باشد.
4. نوع اتصال فرآیندی: نوع رزوه و ابعاد اتصال باید با محل نصب سازگار باشد.
5. نوع اتصال الکتریکی (۲ یا ۳ سیمه): بسته به طول مسیر و دقت مورد نیاز.
6. محیط نصب: رطوبت، ارتعاش و مواد خورنده، متریال مناسب را تعیین می  کنند.
7. نیاز به ترانسمیتر داخلی: بستگی به نوع ورودی سیستم کنترل شما دارد، RTD مستقیم یا خروجی ۴ تا ۲۰ میلی  آمپر.

اگر برای انتخاب مدل مردد هستید، به  جای اعلام صرف نام سری، مشخصات فرآیند را بفرستید: دمای کاری، نوع سیال، طول پروب، نوع ورودی کنترلر، نوع اتصال و شرایط محیطی. این اطلاعات معمولا برای رسیدن به کد فنی درست خیلی کاربردی  تر از گفتن «یک سنسور MBT می  خواهم» است؛ برای مثال، اگر بگویید سنسور برای خط روغن هیدرولیک با دمای کاری تا ۱۲۰ درجه، اتصال G۱/۲ و طول پروب ۱۰۰ میلی  متر لازم دارید، انتخاب کد فنی مناسب چند دقیقه بیشتر طول نمی  کشد.

برای دریافت مشاوره و استعلام قیمت، محدوده دمای مورد نیاز، نوع المان، طول پروب و نوع اتصال فرآیندی خود را برای ما ارسال کنید.

سوالات متداول سنسور دما دانفوس

تفاوت PT100 و PT1000 چیست؟

Pt100 در صفر درجه سانتی  گراد ۱۰۰ اهم و Pt1000 در همان دما ۱۰۰۰ اهم مقاومت دارد. Pt1000 در برابر مقاومت کابل حساسیت کمتری نشان می  دهد، اما انتخاب نهایی باید براساس سازگاری با ورودی کنترلر یا PLC انجام شود.

سنسور MBT برای چه دماهایی مناسب است؟

به مدل و پیکربندی بستگی دارد؛ نمی  توان یک رنج ثابت برای کل خانواده اعلام کرد. رنج دقیق را باید از دیتاشیت همان کد فنی بررسی کنید.

اتصال ۲ سیمه بهتر است یا ۳ سیمه؟

۲ سیمه ساده تر است اما مقاومت کابل روی نتیجه اثر می گذارد؛ ۳ سیمه این اثر را جبران می کند و برای مسیرهای طولانی  تر و کاربردهای دقیق  تر مناسب  تر است.

آیا سنسور MBT ترانسمیتر داخلی دارد؟

بعضی مدل  ها مثل MBT 5560 ترانسمیتر یکپارچه دارند؛ در برخی پیکربندی  های MBT 5252 هم می  توان ترانسمیتر جداگانه مثل MBT 9110 اضافه کرد.

متریال بدنه MBT برای محیط های خورنده مناسب است؟

از فولاد ضدزنگ AISI 316L و 316Ti استفاده می  شود که مقاومت خوردگی خوبی دارند؛ اما تأیید نهایی برای هر محیط خورنده خاص باید از مشخصات دقیق همان مدل گرفته شود.

آیا PT100 را می شود مستقیم به PLC وصل کرد؟

اگر PLC ورودی RTD سازگار با Pt100 داشته باشد، بله. در غیر این صورت باید از یک ترانسمیتر مناسب برای تبدیل سیگنال به خروجی استاندارد استفاده کرد.

هنگام سفارش سنسور MBT چه اطلاعاتی لازم است؟

نوع المان، رنج دما، تعداد سیم، طول پروب، نوع اتصال فرآیندی، شرایط محیطی و نوع ورودی کنترلر؛ این ها کمک می  کنند مدل درست انتخاب شود.