تله بخار اسپیراکس سارکو (Spirax Sarco) ساخت انگلستان تجهیزی برای تخلیه میعانات و گازهای غیرقابل تقطیر از سیستم بخار است. این برند انگلیسی تله‌ها را در سه دسته ترموستاتیکی، ترمودینامیکی و مکانیکی تولید می‌کند.
تله‌های ترموستاتیکی برند اسپیراکس سارکو براساس اختلاف دمایی کار می‌کنند و برای فشار متغیر مناسب هستند. تله‌های ترمودینامیکی با دیسک متحرک، برای فشار بالا طراحی شده‌اند و در مواجهه با ضربه قوچ مقاوم هستند. در نهایت تله‌های مکانیکی فلومتری و سطل معکوس این برند است که برای بارهای متغیر و شرایط سخت کارایی دارند. انتخاب درست نوع تله بخار به فاکتورهایی مانند فشار کاری، دما و نوع کاربرد بستگی دارد. اما مهمترین نکته هنگام خرید تله بخار اسپیراکس سارکو، تطبیق نوع تله با شرایط واقعی سیستم بخار است که در راهنمای خرید این محصولات با جزئیات فنی بررسی خواهیم کرد.
تله بخار اسپیراکس سارکو یکی از کلیدی‌ترین تجهیزات در سیستم‌های بخار صنعتی است که میعانات و گازهای غیر قابل تقطیر را بدون هدر دادن بخار زنده از سیستم خارج می‌کند. برند اسپیراکس سارکو (Spirax Sarco) یکی از پیشتازان جهانی در حوزه طراحی و تولید تجهیزات بخار و کنترل سیالات است. این شرکت براساس دانش فنی، فناوری‌های نوین و استانداردهای جهانی، محصولات با کیفیت بالا و طول عمر زیاد را تولید می‌کند. انواع تله بخار، شیرآلات صنعتی، سیستم‌های کنترل سطح دیگ بخار و خدمات مهندسی از جمله محصولات اصلی برند Spirax Sarco هستند.
عملکرد صحیح تله بخار تاثیر مستقیم بر راندمان سیستم و مصرف انرژی می‌گذارد. از انواع تله بخار اسپراکس سارکو در هر جایی که سیستم بخار به تخلیه کندانس نیاز داشته باشد، استفاده می‌کنند. مانند:
اسپیراکس سارکو انواع تله بخارهای خود را در سه دسته اصلی ترموستاتیکی، ترمودینامیکی و مکانیکی تولید می‌کند. هر سه دسته براساس اصول متفاوتی کار می‌کنند و برای نصب در شرایط خاصی طراحی شده‌اند. اما در کل وظیفه همگی آنها تخلیه میعانات و گازهای غیرقابل تقطیر از داخل خطوط بخار است. چگالی، دما و سرعت جریان در عملکرد این تجهیزات نقش تعیین کننده‌ای دارد. تله بخار با تشخیص این پارامترها، فقط زمانی مسیر را باز می‌کند که میعانات یا گاز غیر قابل تقطیر در محفظه آن جمع شده باشد. انواع تله بخار اسپیراکس سارکو در سه دسته قرار می‌گیرند:
تله بخار ترموستاتیکی اسپیراکس سارکو براساس اختلاف دما بین بخار و میعانات کار می‌کند. این نوع تله برای خطوطی مناسب است که فشار کاری متغیری دارند و تخلیه تدریجی کنداکس در آنها اهمیت زیادی دارد. برند Spirax Sarco مدل‌های ترموستاتیکی را در دو تیپ کپسولی و بیمتال تولید می‌کند:
در این تیپ، یک کپسول حاوی مایع با نقطه جوش مشخص در محفظه قرار دارد. با ورود میعانات و کاهش دما، فشار داخل کپسول کاهش پیدا کرده و منقبض می‌شود تا مسیر تخلیه را باز کند. اما با ورود بخار داغ، فشار داخلی افزایش پیدا کرده و کپسول منبسط می‌شود تا مجدداً مسیر را ببندد. تیپ کپسولی برای فشارهای متوسط تا بالا مناسب است.
در این تیپ ترموستاتیکی از نوارهای بیمتالی با ضرایب انبساط متفاوت استفاده شده است. با تغییر دما، نوارها نیز تغییر شکل داده و مسیر تخلیه را باز یا بسته می‌کنند. این تیپ ساده‌تر و حتی مقاوم‌تر از نوع کپسولی است، اما دقت عمل آن را ندارد.
تله بخارهای ترموستاتیکی اسپیراکس سارکو تخلیه کندانس را با اختلاف دمای مشخصی انجام می‌دهند و برای نصب روی خطوط بخار با فشار متغیر مناسب هستند، اما زمان پاسخ نسبتا کندی دارند.
| ویژگی | مشخصات فنی |
|---|---|
| نوع تله بخار | ترموستاتیکی |
| انواع | - کپسولی (Balanced Thermostatic) |
| - بیمتال (Bimetallic Thermostatic) | |
| اصل عملکرد | اختلاف دمای اشباع بخار و میعانات |
| محدوده فشار | تا حداکثر ۲۵ بار (بسته به مدل) |
| محدوده دما | تا حداکثر ۲۵۰ درجه سانتیگراد |
| زمان پاسخ | نسبتا کند و مناسب تخلیه تدریجی |
| حذف هوا | عملکرد خوب در تخلیه گازهای غیرقابل تقطیر |
| جنس بدنه | استیل یا چدنی |
| نوع اتصال | رزوه‌ای یا فلنجی |
| کاربرد اصلی | - مبدل‌های حرارتی |
| - کویل‌های گرمایشی | |
| - خطوط با فشار متغیر |
تله بخارهای ترموستاتیکی اسپیراکس سارکو به خاطر عملکرد مبتنی بر اختلاف دما در کاربردهایی استفاده می‌شوند که به تخلیه تدریجی کندانس و حذف هوا نیاز است. زمانیکه فشار سیستم متغیر است، بهتر است این مدل‌های تله بخار را نصب کنید. کاربرد مدل‌های ترموستاتیکی حول چنین پروژه‌هایی است، مواردی مانند:
تله بخارهای ترمودینامیکی برند اسپیراکس سارکو براساس اختلاف خواص ترمودینامیکی بخار و میعانات کار می‌کنند. این نوع تله بخار برای نصب روی فشارهای بالا و خطوط اصلی انتقال بخار مناسب هستند. در تله بخارهای ترمودینامیکی از یک دیسک متحرک در محفظه استفاده شده است. با ورود کندانس، این دیسک باز شده و مایع را تخلیه می‌کند. اما با ورود بخار، سرعت بالا و کاهش فشار موضعی زیر دیسک باعث بسته شدن سریع آن می‌شود. تله بخارهای ترمودینامیکی اسپیراکس سارکو در فشارهای پایین عملکرد مناسبی ندارند. حتی در محیط‌های سرد یا بارانی ممکن است دچار قفل بخار شوند و یا در کل برای تخلیه تدریجی کندانس مناسب نیستند. ولی چند ویژگی برجسته برای نصب در خطوط اصلی انتقال بخار دارند:
| ویژگی | مشخصات فنی |
|---|---|
| نوع | ترمودینامیکی |
| اصل عملکرد | اختلاف خواص ترمودینامیکی (دیسک متحرک) |
| محدوده فشار | مناسب فشارهای بالای ۲۵ بار |
| محدوده دما | تا حداکثر ۴۰۰ درجه سانتیگراد |
| زمان پاسخ | سریع |
| ساختار | ساده، ابعاد کوچک، وزن کم |
| مقاومت در برابر ضربه قوچ | عالی |
| جنس بدنه | استیل یا چدن |
| نوع اتصال | رزوه‌ای یا فلنجی |
| کاربرد اصلی | خطوط اصلی انتقال بخار، نفت و گاز، فشار بالا |
تله بخارهای ترمودینامیکی اسپیراکس سارکو با ساختار ساده، ابعاد کوچک و بدنه مقاوم در پروژه‌هایی نصب می‌شوند که فشار بالایی حاکم است و احتمال ایجاد ضربه قوچ وجود دارد. در کل برای بار ثابت در فشار بالا طراحی شده است. اگر سیستم بخار فرایند شما فشار بالای ۲۵ بار دارد و یا خط اصلی انتقال بخار یا بخار سوپر هیت است، خرید تله بخار اسپیراکس سارکو مدل ترمودینامیکی بهترین پیشنهاد است. نکته ای که بر قیمت استیم تراپ اسپیراکس سارکو تاثیر می‌گذارد، اما برای فشارهای پایین از این مدل‌ها استفاده نکنید. کاربردهایی مانند:
تله بخارهای مکانیکی برند اسپیراکس سارکو براساس اختلاف چگالی بین بخار و میعانات کار می‌کند. اسپیراکس سارکو این مدل از تله‌ها را در دو تیپ فلومتری و سطل معکوس طراحی کرده است.
در این نوع از یک شناور در محفظه استفاده شده است. با افزایش سطح کندانس، شناور بالا آمده و شیر خروجی بخار را باز می‌کند. اما با کاهش سطح مایع، شناور به سمت پایین حرکت کرده و مسیر خروج کندانس را می‌بندد. این نوع تله بخار مکانیکی قابلیت تخلیه مداوم کندانس را دارد و در بارهای متغیر از عملکرد پایداری برخوردار است.
در این نوع یک سطل وارونه در داخل محفظه قرار دارد. با ورود بخار، این سطل بالا رفته و مسیر را می‌بندد. اما با ورود کندانس، سطل پایین آمده و شیر تخلیه را باز می‌کند. این مدل تله بخار مکانیکی اسپیراکس سارکو دوام بالا و عملکرد مطمئن در فشارهای مختلف دارد.
تله بخار اسپیراکس سارکو مدل‌های مکانیکی از قابلیت تخلیه مداوم کندانس با عملکرد پایدار در بارهای متغیر برخوردار هستند، اما در برابر یخ زدگی حساس هستند و معمولاً برای نصب در فشارهای خیلی بالا توصیه نمی‌شوند.
| ویژگی | تله مکانیکی فلومتری | تله مکانیکی سطل معکوس |
|---|---|---|
| اصل عملکرد | اختلاف چگالی، شناور | اختلاف چگالی، سطل وارونه |
| محدوده فشار | کم تا متوسط (زیر ۲۵ بار) | کم تا متوسط (زیر ۲۵ بار) |
| محدوده دما | حداکثر ۲۵۰ درجه | حداکثر ۳۰۰ درجه |
| تخلیه کندانس | مداوم | متناوب |
| قابلیت حذف هوا | خوب | متوسط |
| مقاومت در برابر ضربه قوچ | متوسط | بالا |
| حساس به یخ زدگی | بالا | بالا |
| جنس بدنه | استیل یا چدن | استیل یا چدن |
| کاربرد اصلی | - مبدل‌ها | - خطوط بخار |
| - کویل‌ها | - شرایط سخت | |
| - بار متغیر |
تله بخار اسپیراکس سارکو مدل‌های مکانیکی با قابلیت تخلیه مداوم کندانس و عملکرد پایدار در بارهای متغیر برای کاربردهایی مناسب هستند که جریان کندانس پیوسته است و باید از تجمع آن جلوگیری شود.
معمولا مشتریان برای خطوط بخار با کندانس مداوم یا بار متغیر ابتدا سراغ تله‌های ترموستاتیکی می‌روند، زیرا قیمت پایین‌تری دارد. اما در عمل زمانیکه حجم کندانس تولیدی بالا است یا بار سیستم تغییر می‌کند، یک تله ترموستاتیکی نمی‌تواند به موقع کندانس را تخلیه نماید. همین تجمع باعث افت فشار و کاهش راندمان حرارتی می‌شود. در چنین شرایطی نصب تله بخار مکانیکی فلومتری برای تخلیه مداوم و یا تله بخار سطل معکوس برای مقابله با ضربه قوچ و نوسانات شدید فشار را توصیه می‌کنیم.
تله فلومتری اسپیراکس سارکو برای کاربردهایی مناسب است که کندانس به صورت مداوم و پیوسته تولید می‌شود و باید بدون وقفه تخلیه گردد. در مبدل‌های حرارتی پیوسته_ لوله، کویل‌های گرمایش هواساز و تجهیزاتی که سطح تبادل حرارت باید همیشه ثابت بماند، این تله بهترین انتخاب است.
تله بخار سطل معکوس اسپیراکس سارکو برای کار در شرایط سخت طراحی شده است. زمانیکه فشار خط شدیداً تغییر می‌کند و یا احتمال شکل‌گیری ضربه قوچ زیاد است. در خطوط اصلی بخار، مخازن ذخیره کندانس و دیگ‌های بخار این تله را بادوام بالا و مقاومت در برابر نوسانات فشار انتخاب می‌کنند.
متریال بدنه و قطعات داخلی تله بخار اسپیراکس سارکو را براساس شرایط کاری سیستم انتخاب می‌کنند. این متریال‌ها مقدار مقاومت تله در برابر خوردگی، دما و فشار را تعیین خواهند کرد و بر قیمت استیم تراپ اسپیراکس سارکو نقش دارد.
اسپیراکس سارکو برای ساخت بدنه انواع تله بخار از آلیاژ‌های چدنی، فولاد کربنی، استیل ضد زنگ یا فولاد آلیاژی استفاده می‌کند. متریال چدنی برای فشارهای پایین و متوسط اقتصادی‌ترین گزینه است. فولاد کربن برای فشارهای بالاتر و یا دماهای متوسط پیشنهاد می‌شود. اما از بدنه با استیل ضد زنگ نیز برای محیط با سیالات خورنده و یا محیط همیشه مرطوب استفاده می‌کنند.
جنس قطعات داخلی مثل دیسک، شناور، سطل، کپسول و بیمتال براساس نوع تله متفاوت است. اسپیراکس سارکو این قطعات را معمولاً از استیل ضد زنگ می‌سازد تا در برابر سایش و خوردگی مقاوم باشند. اسپیراکس سارکو در تله‌های ترمودینامیکی از دیسک استیل سخت استفاده می‌کند.
جنس واشرها و آب بندها در تله‌های برند اسپیراکس سارکو معمولاً از گرافیت، تفلون یا مواد مقاوم به دما ساخته می‌شوند. انتخاب واشر مناسب از نشتی بخار جلوگیری می‌کند. لذا در دماهای بالا مثلاً خطوط بخار سوپرهیت بهتر است تله با واشر گرافیتی را انتخاب کنید.
اسپیراکس سارکو برخی از مدل‌ها را با پوشش‌های ضد خوردگی مثل رنگ اپوکسی یا گالوانیزه عرضه می‌کند. این پوشش‌ها عمر بدنه را در محیط‌های همیشه مرطوب پروژه‌های انتقال بخار افزایش می‌دهند.
متریال بدنه و قطعات داخلی تله بخار تعیین کننده عمر و عملکرد آن در شرایط کاری مختلف است. یک انتخاب اشتباه در متریال حتی با بهترین مدل تله بخار اسپیراکس سارکو ممکن است به خوردگی، نشتی یا خرابی زودرس منجر شود. در جدول زیر انتخاب متریال تله بخار در شرایط کاری مختلف را بررسی کرده‌ایم:
| شرایط کاری | متریال بدنه تله بخار | متریال قطعات داخلی |
|---|---|---|
| فشار پایین زیر ۱۰ بار | چدن | استیل ضد زنگ |
| فشار متوسط (۱۰ الی ۲۵ بار) | فولاد کربن | استیل ضد زنگ |
| فشار بالای ۲۵ بار | فولاد آلیاژی یا استیل | استیل سخت شده |
| سیالات خورنده | استیل ۳۱۶ | استیل ۳۱۶ |
| دمای بالای ۳۰۰ درجه | فولاد آلیاژی | استیل سخت شده |
| سیستم بخار با احتمال ضربه قوچ | فولاد کربن یا استیل | استیل سخت شده |
سایز و نوع اتصال تله بخار اسپیراکس سارکو را براساس دبی کندانس، فشار خط و شرایط نصب انتخاب می‌کنند. انتخاب اشتباه سایز یا نوع اتصال به افت راندمان یا نصب دشوار تله بخار منجر خواهد شد. معمولاً مشتریان سایز تله بخار را با سایز لوله یکی می‌گیرند و سپس اتصال را براساس موجودی انبار انتخاب می‌کنند. این دو تصمیم رایج‌ترین خطاهایی است که در هنگام انتخاب تله بخار اسپیراکس سارکو دیده می‌شود. در حالیکه همیشه توصیه می‌کنیم تا سایز تله بخار را براساس دبی کندانس و ضریب اطمینان انتخاب کنید، نه صرفاً براساس قطر لوله. در این صورت اگر به جای سایز لوله، دبی کندانس را ملاک انتخاب قرار دهید، می‌توانید 1.5 الی 2 برابر دبی نرمال را برای انتخاب سایز در نظر بگیرید. همین کار از تجمع کندانس و افت راندمان جلوگیری می‌کند.
تله بخارهای اسپیراکس سارکو در سایزهای اصلی از DN15 ( اینچی) تا DN50 (2 اینچی) عرضه می‌شوند. از سایزهای کوچکتر برای خطوط فرعی و سایزهای بزرگتر برای خطوط اصلی و دبی بالای کندانس استفاده کنید.
تله‌ها با اتصال رزوه‌ای در سبد محصولات اسپیراکس سارکو از سایزهای DN15 الی DN25 هستند که همگی آنها برای فشار متوسط و خطوط کوچک طراحی شده‌اند.
اسپیراکس سارکو تله‌ها با اتصال فلنجی را در سایزهای اصلی DN15 الی DN50 طراحی کرده که آب‌بندی مطمئن‌تری نسبت به مدل رزوه‌ای دارند. این اتصال‌های فلنجی برای نصب روی خطوط فشار بالا و خطوط اصلی پیشنهاد می‌شوند.
تله‌های اسپیراکس سارکو با اتصال جوش مخصوص نصب روی فشارهای بالا و شرایط خاص هستند.
انتخاب مدل‌های مختلف تله بخار اسپیراکس سارکو بدون توجه به محدوده فشار و دما، باعث خرابی زودرس یا افت عملکرد سیستم بخار خواهد شد. طبق اصول استاندارد هر مدل تله بخار باید در محدوده مجاز خودش کار کند. بنابراین بررسی محدوده فشار و دمای تله بخار اسپیراکس سارکو به قرار زیر است:
| نوع تله | محدوده فشار عملیاتی | محدوده دمای عملیاتی |
|---|---|---|
| ترموستاتیکی (کپسولی / بیمتال) | حداکثر ۲۵ بار | حداکثر ۲۵۰ درجه سانتیگراد |
| ترمودینامیکی | ۲۵ بار به بالا | حداکثر ۴۰۰ درجه سانتیگراد |
| مکانیکی فلومتری | حداکثر ۳۰ بار | حداکثر ۲۵۰ درجه سانتیگراد |
| مکانیکی سطل معکوس | حداکثر ۳۰ بار | حداکثر ۳۰۰ درجه سانتیگراد |
انتخاب تله بخار اسپیراکس سارکو فقط به فشار و دما محدود نمی‌شود. بلکه عواملی مانند نوع بار سیستم، حجم کندانس تولیدی و وجود ضربه قوچ نیز فاکتورهای تعیین کننده هستند. انتخاب اشتباه این معیارها باعث تجمع کندانس، افت راندمان یا خرابی زودرس می‌شود. معیارهای فنی برای انتخاب از میان انواع تله بخار اسپیراکس سارکو را جداگانه بررسی می‌کنیم.
بررسی نوع بار سیستم بخار، اولین و مهمترین معیار برای خرید تراپ بخار Spirax Sarco است. چون تعیین می‌کند که تله باید به شکل تدریجی تخلیه کند یا مداوم باشد. نوع بار را در دو گروه ثابت و متغیر قرار می‌دهند که هر کدام به تله متفاوتی نیاز دارند:
بار ثابت یعنی دبی بخار در طول بهره‌برداری تقریباً یکنواخت است و نوسان آن کمتر از ۱۵ درصد دبی نرمال می‌شود. در چنین خطوطی انتخاب تله ترموستاتیکی با تخلیه تدریجی کافی است. اما در بارهای ثابت که فشار بالای ۲۵ بار دارند، باید تله بخار ترمودینامیکی را تهیه کنید.
بار متغیر یعنی دبی بخار در ساعات مختلف روز یا فصل تغییر می‌کند و نوسان آن از ۳۰ درصد دبی نرمال فراتر می‌رود. در چنین پروژه‌هایی باید از تله‌های مکانیکی فلومتری اسپیراکس سارکو تهیه کنید تا تخلیه مداوم انجام شود. نصب تله ترموستاتیکی در چنین پروژه‌هایی باعث تجمع کندانس شده و یا بخار زنده را هدر می‌دهد. مبدل‌های حرارتی و کویل‌های هواساز از جمله بارهای متغیر هستند.
بار ضربه‌ای یعنی در سیستم بخار نوسانات شدید و لحظه‌ای فشار رخ می‌دهد که معمولاً از راه‌اندازی مکرر یا شیرهای قطع و وصل سریع ناشی می‌شود. در بار ضربه‌ای نصب تله بخار مکانیکی سطل معکوس بهترین انتخاب است. در خطوط بخار با راه‌اندازی روزانه، اتوکلاوها و تجهیزات با شیر کنترل On/Off بارها با چنین ضربه‌های سنگینی مواجه هستید.
حجم کندانس تولیدی در سیستم بخار، دومین معیار کلیدی خرید تراپ بخار Spirax Sarco است. زیرا ظرفیت تخلیه تله باید با حجم کندانس تولیدی هماهنگ باشد. توصیه می‌کنم که قبل از انتخاب سایز تله، دبی کندانس حداکثر را با ضریب اطمینان 1.5 الی 2 برابر در نظر بگیرید.
کندانس کم یعنی دبی کندانس کمتر از ۵۰ کیلوگرم بر ساعت است و معمولاً در خطوط فرعی دیده می‌شود. در این شرایط نصب تله ترموستاتیکی کپسولی یا ترمودینامیکی با سایز DN15 کافی است. خطوط بخار گرمایشی یا رادیاتورهای صنعتی از این نوع هستند.
کندانس متوسط یعنی دبی کندانس بین ۵۰ الی ۳۰۰ کیلوگرم بر ساعت قرار می‌گیرد. این نوع کندانس بیشتر در مبدل‌های حرارتی و کویل‌ها دیده می‌شود و انتخاب یک تله مکانیکی فلوتری با سایز DN20 یا DN25 برای تخلیه پیوسته مناسب است.
کندانس زیاد یعنی دبی کندانس بیش از ۳۰۰ کیلوگرم بر ساعت است و معمولا در خطوط اصلی بخار یا مبدل‌های بزرگ دیده می‌شود. برای این نوع پروژه‌ها تله فلومتری یا تله سطلی معکوس با ظرفیت بالا مناسب است.
| حجم کندانس | دبی تقریبی (کیلوگرم بر ساعت) | نوع تله پیشنهادی |
| کم | زیر ۵۰ | ترموستاتیکی یا ترمودینامیکی |
| متوسط | ۵۰ الی ۳۰۰ | مکانیکی فلومتری |
| زیاد | بالای ۳۰۰ | مکانیکی فلومتری یا سطل معکوس |
قیمت تله بخار اسپیراکس سارکو به نوع تله، سایز، متریال بدنه، نوع اتصال و فشار کاری بستگی دارد. قبل از استعلام قیمت محصولات مختلف این برند حتماً اطلاعات پایه از قبیل نوع تله، سایز مورد نیاز پروژه، نوع اتصال و متریال هدف را مشخص کنید. زیرا بدون این اطلاعات فروشنده‌ها نمی‌توانند قیمت دقیق مورد نیاز پروژه شما را اعلام کنند. البته درباره قیمت استیم تراپ اسپیراکس سارکو ذکر چند نکته مفید است:
اگر بار خط ثابت و فشار زیر ۲۵ بار است، مدل ترموستاتیکی را تهیه کنید. برای فشارهای بالاتر، از نوع ترمودینامیکی استفاده کنید.
تله فلومتری قابلیت تخلیه مداوم دارد و نصب آن برای بار متغیر بهتر است. از سطل معکوس برای بارهای ضربه‌ای و شرایط سخت استفاده کنید.
برای انتخاب سایز تله به خط لوله نگاه نکنید، بلکه سایز تله را از ضریب اطمینان 1.5 الی 2 برابر حداکثر دبی کندانس خط محاسبه کنید.
